Verkenning Volksgezondheid: Nederlander leeft zestig jaar 'gezond'

PAG.2 LIJDEN EN STERFTE

ROTTERDAM, 9 NOV. Zowel mannen als vrouwen mogen in Nederland rekenen op gemiddeld zestig 'gezonde' levensjaren, en dat neemt tot 2010 nauwelijks toe. Gemiddeld zijn vrouwen tijdens hun leven twintig jaar 'ongezond' en mannen 14 jaar.

Vrouwen leven gemiddeld 80,1 jaar en mannen 73,8 jaar. De komende twintig jaar zal de levensverwachting voor beide geslachten ruim een jaar stijgen. Ook dat extra jaar zal voor een groot deel ongezond worden doorgebracht.

Deze gegevens staan in het rapport 'Volksgezondheid Toekomst Verkenning, de gezondheidstoestand van de Nederlandse bevolking in de periode 1950-2010'. Het is vandaag door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) overhandigd aan staatssecretaris Simons (volksgezondheid). Het is de bedoeling voortaan iedere vier jaar zo'n gezondheidsrapport te publiceren. In de Verkenning wordt samenhang aangebracht tussen ziekteveroorzakers, ziekte, gezondheid en noodzakelijke gezondheidsvoorzieningen.

Ongezonde levensjaren worden vooral veroorzaakt door een top-10 van chronische ziekten: gewrichtsslijtage, CARA, slechthorendheid, constitutioneel eczeem, depressie, overleefd hartinfarct, suikerziekte, staar, gevolgen van een beroerte en dementie. Die top-10 ziet er naar verwachting in 2010 nog net zo uit. CARA en suikerziekte zullen iets belangrijker zijn en de hartziekten en beroerten in belang afnemen, tenzij doorbraken in de medische technologie, of onverwachte nieuwe ziekten, opduiken.

Mensen worden als 'ongezond' meegeteld als ze zijn opgenomen in ziekenhuizen en zorginstellingen en, daarbuiten, als ze in de gezondheidsenquêtes van het Centraal Bureau voor de Statistiek zelf aangaven zich ongezond te voelen. Directeur volksgezondheid van het RIVM prof. dr. G. Elzinga: “Dat betekent inderdaad dat mensen met een geamputeerd been die zich niet ziek voelen niet zijn meegerekend, maar dat mensen die zeggen ongezond te zijn, maar waarbij niets te vinden is, wel zijn meegerekend. Dat is niet erg, denk ik. De door het individu ervaren gezondheid schijnt toch de beste voorspeller te zijn voor vroegtijdig overlijden.”

De geboortegolf van na de oorlog spoelt langzaam naar de ouderdom en de ongezonde jaren. De consequentie is dat het aantal ziektegevallen uit de top-10 van chronische ziekten stijgt van 3,5 miljoen nu naar 4,5 miljoen in 2010, in een bevolking die groeit van 15,0 naar 16,7 miljoen.

Het merkwaardige is dat de publieke omroepen zich bewust zijn van hun miezerigheid op het gebied van de kindertelevisie. Het Centraal Overleg Programmamakers-TV, het hoogste adviesorgaan van het NOS-bestuur, waarin de programma-directeuren van de publieke omroepen verenigd zijn, ontving begin dit jaar een intern rapport, dat vaststelt hoe buitengewoon mager het aanbod voor kinderen is, zowel in kwantitatief als in kwalitatief opzicht. Meer en beter heet het advies dan ook. Het werd op verzoek van de programmaleiders zelf opgesteld door de Werkgroep Jeugd, waarin jeugdprogrammamakers van alle publieke omroepen vertegenwoordigd zijn.