'Landbouwplan MacSharry schiet tekort'

BRUSSEL, 9 NOV. De landbouwhervorming in de EG op basis van het door alle landen aanvaarde plan-MacSharry biedt geen oplossing voor de structurele overproduktie. Tot die conclusie komt een groep van PvdA-landbouwdeskundigen onder leiding van Europarlementariër Eisso Woltjer.

De groep heeft plannen opgesteld voor een nieuwe, verstrekkende hervorming van het EG-landbouwbeleid. Volgens de groep moet de komende jaren minimaal 25 procent van de landbouwgrond uit produktie worden genomen om het probleem van de geldverslindende overschotten en de daarmee gepaard gaande handelsconflicten op te lossen. Opstellers van de discussienota zijn, behalve Woltjer, onder andere Sicco Mansholt, Tweede-Kamerlid Van Zijl, voorzitter Tazelaar van het produktschap van vee en vlees, de hoogleraar Rabbinge en adjunct-directeur internationale agrarische aangelegenheden Gerrit Meester van het ministerie van landbouw.

De deskundigen pleiten voor vrijlating van alle landbouwprijzen, voor afschaffing van het quotastelsel in de zuivelsector en voor directe inkomenssteun aan de boeren, waarvan de hoogte voor een deel regionaal wordt bepaald. De vrijgekomen grond moet worden aangewend voor bosbouw, natuurbeheer en recreatie.

Woltjer heeft berekend dat het EG-landbouwbeleid momenteel zo'n 135 miljard ecu (bijna 300 miljard gulden) kost aan EG-subsidies, nationale steun en in de vorm van kunstmatig hoge consumentenprijzen. Uitgesmeerd over de 8,5 miljoen bedrijven in de EG moet er een efficiëntere aanwending van die steun mogelijk zijn. “Niet aan elke boer zal een bestaan in de landbouw gegarandeerd kunnen worden, maar als we doorgaan zoals we nu doen, verliest iedereen”, aldus Woltjer vanmorgen op een persconferentie.

De werkgroep stelt dat de huidige koppeling tussen de doelstellingen van markt- en prijsstabiliteit enerzijds en inkomensstabiliteit anderszijds radicaal moet worden doorbroken. De prijzen moeten worden losgelaten, zodat ze vanzelf op het niveau van de wereldmarkt komen. Exportsubsudies moeten worden geschrapt, evenals de mogelijkheid dat Brussel overschotten tegen een gegarandeerde minimumprijs uit de markt haalt. De opstellers vinden wel dat er een zekere conjuncturele bescherming moet blijven om grote prijsschommelingen op korte termijn op de wereldmarkt te kunnen opvangen.

Inkomenssteun zou in de nieuwe opzet gegeven worden in de vorm van hectaretoeslagen voor iedere boer. Voorwaarde voor het verkrijgen van de directe inkomenssteun is het duurzaam uit produktie nemen van landbouwgrond. De vrijgekomen grond moet een nieuwe bestemming krijgen, bijvoorbeeld voor bosbouw, of als natuur- of recreatiegebied.

Het voorstel gaat veel verder dan de tijdelijke braaklegging, waartoe de EG-ministers van landbouw vorig jaar besloten. Die gold uitsluitend voor de graansector, terwijl de PvdA-werkgroep alle sectoren, ook de voor Nederland belangrijke zuivelsector, erbij betrekt. Volgens de PvdA'ers moet het huidige quota-systeem (waarbij elke boer is beschermd via een individueel 'recht' om een bepaalde hoeveelheid melk te produceren) na het jaar 2000 verdwijnen.

Nieuw in de plannen is het 'regionale' element. De redenering is dat op het niveau van de regio's in Europa het beste de afweging kan worden gemaakt tussen de behoefte aan landbouwgrond, leefbaarheid van het platteland, en de vraag naar natuur- en landschapsbeheer en recreatie. Op die manier zouden boeren in voorkomende gevallen ook in aanmerking kunnen komen voor specifieke, regionale inkomenstoeslagen, bovenop de directe, vanuit Brussel over te maken generieke inkomenssteun.

    • Wim Brummelman