Witwas-speak, deel 1

Dus we hebben een 'te knus beeld' van de Nederlandse Crimineel. Er dient een kleine aanpassing plaats te vinden. Van de kleurrijke, in wezen vertederende en eigenlijk ook een beetje zielige dwarsligger naar de gewetenloze ondernemer die om ons lacht. Van Swiebertje naar Scrooge als het ware. Waarbij het feit dat dat type in onze eigen literatuur niet voorhanden is misschien al genoeg zegt.

Ook in ons vocabulaire zal wat moeten gebeuren, een beetje inschikken, hier en daar wat weggooien, om plaats te maken voor de nieuwe woorden bij een nieuwe werkelijkheid.

Achtergrond: Advocaten hebben het nooit over criminelen maar over cliënten 'met een criminele achtergrond'. Criminaliteit is natuurlijk vaak een kwestie van achtergrond, maar dan is die achtergrond wel voorgrond geworden.

Aquarium-huishouden: zwart circuit waar geld in ronddraait zonder ooit met de legale economie in aanraking te komen. Heroïne-opbrengsten worden bijvoorbeeld eerst zoveel mogelijk in illegale gokhuizen, seksclubs en op de zwarte markt besteed, wat dan nog over is komt het aquarium uit, de legale economie in.

Afromen: Het door de rechter bij wijze van straf in beslag nemen van een deel van de criminele opbrengsten. “Niet de daad maar de dader”, riep het progressieve strafrecht in de jaren twintig. “En met de dader ook de buit”, roepen ze nu.

Baar geld-schakel: Witwas-speak. Ook wel baar geld-lus. Het boekhoudspoor (zie->) onderbreken door contant geld op te nemen en het op een andere rekening te storten. Ergens in de witwas moet een baar geld-schakel of -lus zitten.

Bermuda-driehoeken: in witwas-speak: de plaatsen in het 'wereldwijde girale netwerk waar geld kan verdwijnen', om elders ongemerkt weer op te duiken.

Boekhoudspoor: “Het doorbreken van dat boekhoudspoor, daar gaat het om.” (Mr. C. Schaap, hoofd Financieel Economische Criminaliteit van de CRI).

Bosses: Daar gaat het om: het doorbreken van 'de onkwetsbaarheid der bosses'. Daarvoor zullen 'onorthodoxe opsporingsmethodieken' moeten worden ontwikkeld. Net als toen met Elliot Ness.

Bovenwereld. Vroeger had je de Wereld en de Onderwereld, nu heb je de boven- en de onderwereld. Van onder- naar nevenschikking. Alsof het maar net is hoe je 't bekijkt. We zijn beneden, en daarboven gebeurt ook nog wat. Daar hangt een beetje een bovenwereldsfeertje. Daar lopen echt van die bovenwereldfiguren rond.

Chartaal: contant, het tegenovergestelde van giraal.

Familie: Nederlandse advocaten mogen niet 'uit de buit betaald' worden. Cliënten met een criminele achtergrond betalen over het algemeen goed, dus om complicaties te voorkomen adviseren advocaten hen bij voorbaat de betaling te presenteren als 'afkomstig van familie'. Als de Albert Heijn-tas vol wit bepoederde briefjes van duizend door een oud Turks vrouwtje wordt afgeleverd, is er niets aan de hand.

Fishing expedition: Rechercheonderzoek (huiszoeking en dergelijke) zonder concrete, gegronde verdenking. Het Nederlandse recht is huiverig voor fishing expeditions, en honoreert ze liever niet.

Giraal kriskrassen: witwas-speak. Een van de manieren om het boekhoudspoor onnavolgbaar te maken. Geld zo vaak tussen verschillende rekeningen heen en weer sturen, dat een doolhof ontstaat waar de politie in verdwaalt.

Kluiswerk: het in buitenlandse kluizen stallen van zwart geld. Dit is nog geen witwas. Die begint zodra het geld wordt opgenomen, gewisseld of overgeschreven.

Pluk ze: om het strafrecht betere mogelijkheden te geven de georganiseerde misdaad ook financieel te bestraffen, werd in 1985 door de Recherche Advies Commissie de werkgroep 'Financiële Facetten van Ernstige Vormen van Criminaliteit' in het leven geroepen. Dit gezelschap, dat onder andere het begrip 'heling' zou verruimen, doopte zichzelf direct om tot Werkgroep Pluk Ze.

Ai. Amper over de helft van het alfabet en de ruimte is vol. Volgende keer verder met onder andere het smurfen, de terugleenmethode en de voorwas.

    • Jan Kuitenbrouwer