Krachtig pleidooi voor opening Japanse markt

TOKIO, 8 NOV. Een zware commissie heeft de Japanse premier vandaag voorgesteld om alle regels die de Japanse markt afschermen “in principe zo snel mogelijk” op te heffen.

De commissie, onder leiding van de voorzitter van de Keidanren, de machtige Japanse ondernemerslobby, is vlak na het aantreden van het kabinet van premier Morihiro Hosokawa aangesteld. Deregulering is naast politieke hervorming topprioriteit van het kabinet.

De commissie noemt in haar vandaag verschenen interim-rapport 511 concrete gebieden die in aanmerking komen voor deregulering, waaronder de invoer van rijst. Er zijn in Japan momenteel meer dan 10.000 formele en een veelvoud aan ongeschreven overheidsregels. De commissie wil dat geen enkel gebied van deregulering wordt uitgezonderd. Ook onderwijs, welzijn, arbeid en financiële diensten komen in aanmerking.

Optimistisch zegt de commissie dat deregulering nieuw kansen schept voor ondernemers, consumenten meer keuze geeft, meer banen oplevert en bijdraagt aan de vermindering van het grote prijsverschil met het buitenland.

De commissie pleit voor een strikte toepassing van de Anti-monopoliewet. Uitzonderingen hierop, zoals prijs- en andere kartels die in aparte wetten zijn geregeld, moeten binnen vijf jaar zijn opgeheven. Regels die de toegang tot de markt belemmeren moeten worden beperkt tot een noodzakelijk minimum en mogen niet worden gebruikt om gevestigde belangen te beschermen of nieuwkomers te belemmeren. Richtlijnen die aan industriële organisaties zijn gegeven met als oogmerk de toegankelijkheid van markten voor binnenlandse en buitenlandse bedrijven te beperken moeten volledig verdwijnen.

Over het veelvoud aan ongeschreven regels merkt de commissie op dat regels gebaseerd moeten zijn op een wet en dat de overheid geen regels mag invoeren die de wet te buiten gaan noch regels mag toepassen die in strijd zijn met de wet (wat nogal eens gebeurt, red.). Partijen die zich niet aan ongeschreven regels wensen te houden mogen niet nadelig worden getroffen. Zowel de inhoud van de ongeschreven regel als de verantwoordelijke ambtenaar moet aan de betrokken partijen bekend zijn.

De commissie wil dat bij de energievoorziening concurrentie tussen de aanbieders mogelijk wordt. Meer concurrentie is ook geboden tussen aanbieders van financiële diensten. Prijsmaatregelen moeten worden beperkt tot een minimaal aantal goederen en diensten, zo goed als ook de regels voor veiligheid, gezondheid, milieubescherming en het voorkomen van rampen qua inhoud tot een minimum moeten worden beperkt, waarbij overigens het oorspronkelijke doel niet uit het oog mag worden verloren. Ook de regels voor transacties op de woning- en grondmarkt moeten drastisch worden verminderd.

De commissie stelt voor een “machtig” bureau in het leven te roepen dat deregulering krachtig bevordert en onder leiding staat van de minister-president. Dat zou al dit jaar met zijn werk moeten beginnen. Volgend jaar moet het een “actie-programma” opstellen voor een “reële en substantiële” vermindering van de overheidsregels in de komende vijf jaar. De noodzaak tot het voortbestaan van regels na deze periode moet door het bureau worden aangetoond. In een volgend vijfjarenplan komen deze regels aan de beurt.