Iers premier: nog dit jaar vrede

LONDEN, 8 NOV. Albert Reynolds, premier en leider van de nationalistische Fianna Fal-partij in de republiek Ierland, voorziet de mogelijkheid van vrede in Noord-Ierland tegen het eind van dit jaar. De premier zegt dat hij volgende maand “de grote lijnen” van een voorlopige overeenkomst tussen Londen en Dublin aan premier Major wil voorleggen. Als Dublin en Londen het op die basis eens worden, zouden de gewelddadigheden van de IRA ten einde komen, zo verwacht Reynolds.

De voorspelling van Reynolds wordt in Londen met omzichtigheid behandeld. John Major is nog maar net begonnen met zijn besprekingen met de leiders van de politieke partijen in Noord-Ierland en een streefdatum voor vrede wordt hier als veel te ambitieus beoordeeld.

Londen heeft ook andere ideeën over de route waarlangs naar een oplossing moet worden gezocht: de Britse regering wil eerst een oplossing tussen de politieke partijen in Noord-Ierland in de hoop dat dan een klimaat ontstaat, waarin ook Sinn Fen, de zusterorganisatie van de IRA, bereid zal zijn de geweldloze weg naar een oplossing als de juiste te zien. Zodra dat gebeurt, zal de partij tot de besprekingen met de geweldloze nationalisten in de SDLP en met de unionisten kunnen worden toegelaten.

Albert Reynolds lijkt de omgekeerde weg te bewandelen. Hij pleit voor eerst een overeenkomst tussen Dublin en Londen, gevolgd door een afzweren van gewelddadigheden van de IRA (en bij gevolg van de loyalistische terreurbewegingen) en dan pas gesprekken tussen de politieke partijen in Noord-Ierland zelf.

“Als het geweld zo'n omvang aanneemt als daar de laatste twee weken is gebeurd, dan is het niet realistisch om te verwachten dat politieke besprekingen (tussen de partijen) een kans van slagen hebben. Als je wilt dat het geweld ophoudt, dan moet je je aandacht en je ideeën richten op diegenen die verantwoordelijk zijn voor dat geweld.”

De opstelling van Ierlands premier lijkt sterk beïnvloed door het Hume-Adams-vredesvoorstel, voortvloeiend uit geheime besprekingen tussen SDLP-leider John Hume en Sinn Fenleider Gerry Adams. Op zijn eigen partijcongres is Reynolds sterk bekritiseerd over het feit dat hij de uitkomst daarvan niet met (nog) meer enthousiasme heeft omhelsd.

Hume zelf is overigens gisteren onverwachts opgenomen in een ziekenhuis. De kettingrokende, stevig drinkende en zwaarlijvige vredesonderhandelaar zei onlangs dat hij al 12 kilo was afgevallen door de aanhoudende spanningen rond de vredesbesprekingen voor Noord-Ierland.

    • Hieke Jippes