Fiscale wetten met Emmenthaler gaten gevraagd

“Waarom het CDA na de verkiezingen een katholieke fiscaal specialist in de Tweede Kamer wil?” vroeg (nog) CDA-Kamerlid Tom Vreugdenhil zich vorig week af in het Leidsch Dagblad.

“Misschien omdat sommige groepen binnen de partij meer Emmenthaler-gaten in fiscale wetten willen”, luidde zijn eigen antwoord. Vreugdenhil, de belastingspecialist van de CDA-fractie, heeft zich kwaad teruggetrokken voor een volgende termijn, omdat oud-staatssecretaris van financiën Martin van Rooijen hoger op de lijst werd gezet.

De 'bloedgroepenstrijd' tussen de voormalige KVP, ARP en CHU speelt volgens Vreugdenhil nog een grote rol binnen het CDA. Een lobby van invloedrijke katholieken, onder wie oud-minister Onno Ruding, senator Willem Stevens, de Kamerleden Joost van Iersel en René van der Linden, waren volgens calvinist Vreugdenhil actief om weer een katholiek als belastingman te krijgen.

Vreugdenhil vormt samen met zijn PvdA-collega Willem Vermeend het duo 'Knabbel & Babbel'. Fiscale puristen vinden dat de beide heren maar wat aanrommelen met het heilige belastingstelsel. Het tweetal wilde bijvoorbeeld de belasting op ondernemingsvermogen afschaffen. Om de gederfde inkomsten te compenseren, stelden ze voor een fictief rendement te heffen op zogeheten rentegroeifondsen. PvdA-minister Kok en zijn CDA-staatssecretaris Van Amelsvoort lieten echter het oor hangen naar de noodkreten van de financiële instellingen en vermogende beleggers.

De wrok richting Vermeend & Vreugdenhil blijft; betrokken CDA'ers zien Vreugdenhil graag opstappen. Kamerleden vinden dat hij zich te veel op sleeptouw laat nemen door de niet te stuiten ideeënstroom van Vermeend. Zijn opvolger, Martin van Rooijen, nummer 42 op de kandidatenlijst, werd na een fiscale carrière bij Shell staatssecretaris van financiën in het kabinet Den Uyl; met 'briljant' als kwalificatie. Niettemin ging het snel bergafwaarts; twee keer zag hij een herbenoeming op Financiën aan zijn neus voorbij gaan.

De laatste keer, 1980, moest hij bloedgroepgenoot Van Amelsvoort voor laten gaan. Een jaar later werd Van Rooijen door een KVP-commissie, waarvan Ruud Lubbers adviseur was, op een onverkiesbare plaats gezet voor de Kamer. 'Te solistisch' en 'niet erg sterk in de samenwerking' zei een woordvoerder van de KVP. Van Rooijen ging terug naar de Shell. Op dit moment werkt bij het internationale accountantsbureau Coopers & Lybrand en begin jaren negentig was hij nog voorzitter van de sectie betaald voetbal van de KNVB.

“Met de komst van Martin is de weg voor Willem vrij”, analyseert een christen-demoratisch fiscalist. Hij doelt op CDA-senator Willem Stevens. In 1989 benaderde Lubbers hem voor het staatssecretariaat van financiën, maar hij was gebonden aan zijn belastingkantoor Caron & Stevens. Nu is hij 'vrij'. “Wanneer Willem staatssecretaris wordt, of misschien zelfs minister, heeft hij liever een katholieke fiscalist in de Kamer dan een gereformeerde.” (CB)

    • Mark Kranenburg
    • Kees van der Malen