Toimii Ensemble blaft, zoemt en krijst in witte doktersjassen

Concert door Thames Brass Quintet en Toimii Ensemble Helsinki. Werken van Lindenberg, Sauer en anderen. Gehoord 4/11 De Unie Rotterdam, herhaling 6/11, De IJsbreker Amsterdam.

Fluxus leeft. In Finland. Dit bleek donderdagavond in het theater De Unie in Rotterdam tijdens het vierde festival Confrontaties. Het Toimii Ensemble is gewoon een concert te voorzien van originele intermezzi en tapes van eigen hand om aldus een geheel doorgecontroleerd programma aan te bieden. Toimii is een laboratorium dat werkt aan composities van eigen leden en bekenden, een optreden heeft iets van een feestje dat al spoedig ontaardt in een dolle boel.

Zo speelt de gitarist een werk van Juan Sebastian Bach, overstemd door woest geblaf. Het publiek reageert een tikje lacherig en ongemakkelijk, maar de gitarist vindt het wel gezellig zo. Ook Magnus Lindbergs Kiri een opdrachtswerk van de Rotterdamse Kunststichting voor de bezetting van klarinet (basklarinet), cello, gitaar en slagwerk - samengevat: van avantgarde naar A groot - is zelfs een ingebouwde Fluxus-scène rijk, waarin geheimzinnige trillers overgaan in het woedende zoemen van wespen die tevergeefs een uitgang in het potje proberen te vinden. Helemaal een potje maakt het Toimii Ensemble van een naadloze overgang naar een compositie van Rossini, maar dat is al eens veel leuker vertoond door de band van Spike Jones. Het Ensemble trad op in witte doktersjassen die ik liever gereserveerd had gezien voor de Engelse koperblazers.

Spil in het ensemble is klarinetist Kari Kriikku, ontspannen zwaaiend en stipulerend in Lindbergs Steamboat Bill Jr., vluchtig virtuoos vermaak, maar ook evenzeer op zijn gemak in het gekrijs van Lindbergs Dr. T. en redelijk ritmisch in Arthur Sauers Joukahainens defeat, al liep deze première nog niet als op rolletjes.

Klinken de vroege werken van Lindberg, voornamelijk in de stijl van Xenakis, geweldig fanatiek, Kiri begint verbeten in het neurotisch slagwerk, maar biedt gaandeweg meer lucht en licht en een ontspannen speelplezier.

Sauer streeft daar volstrekt niet naar, Ski-Fi voor een Quintet van koperblazers met dempers waarin speakers zijn ingebouwd, en zeker Parallel cases from under the peartree is voornamelijk bedoeld als een poging om geluidstrillingen fysiek voelbaar te maken.

Het thema van dit Confrontatie-festival luidt: pluriformiteit, maar het eerste concert was meer een zaak van blaffende honden en doktersjassen.

De NCRV biedt op 17 januari op radio 4 een samenvatting van het festival, dat nog voortduurt tot en met het komende weekeinde. Op 5 november vindt er een confrontatie plaats tussen Steve Martland en Paul Termos (op de achtste herhaald in De IJsbreker) en 6 november zijn Elliott Sharp en Cornelis de Bondt de centrale figuren, eerst in De Unie en de volgende dag in De IJsbreker.

    • Ernst Vermeulen