Stoelen aan de kant, oma pakt uit!

Ik wil graag weten wat een vrouw van zeventig zonder kinderen na het overlijden van haar man moet doen met 200.000 gulden uit de verkoop van de eigen woning, in ruil voor een kleiner huis, schrijft een mevrouw. Het geld moet beschikbaar blijven, dus vastzetten voor 12 jaar of langer heeft geen zin. Extra inspanning om meer rente te behalen dan normaal betekent meer inkomstenbelasting plus extra successierechten bij overlijden. Mannen en vrouwen van rond de zeventig, de benjamins van het bejaardenhuis, hebben vaak moeite ruimer te gaan leven, willen niet altijd geld aan een goed doel schenken of verre reizen maken, meent zij verder. Zijn er financiële adviseurs die voor deze problemen een oplossing weten?

Een vrouw van zeventig kan tegenwoordig makkelijk 85, 90 of 95 jaar worden. Sommigen duwen door naar de 100, alleen al om die hand van de burgemeester en een plaatje in de krant met alle (klein)kinderen en achterkleinkinderen die ze nooit ziet, maar dan het glas op haar komen heffen: 'Oma, op naar de tweehonderd en voorzichtig met je suiker!'

Geen enkele adviseur kan bepalen hoe een man of vrouw op die leeftijd zijn leven moet indelen, dat hangt onder meer af van lichamelijke en geestelijke gezondheid en omstandigheden als huisvesting en sociale contacten. Je moet in ieder geval in het volle leven blijven staan en oppassen niet in een sleur terecht te komen.

Helaas bemerk je bij ouderen nogal eens de neiging om zich op een voetstuk te plaatsen en tegen de wereld te zeggen: 'Hier zijn Wij. Onze generatie heeft krom gelegen om dit land welvarend te maken, nu is het onze beurt. Verzorg en amuseer ons!' Daar komen ze niet ver mee, behalve dan bij Joop en John die voor iedere leeftijd passende Wein, Weib und Gesang willen verzorgen. Er wordt hier nog steeds hard gewerkt, ondanks verhalen die anders suggereren, en ouderen verdienen daarom niet meer of minder respect dan andere mensen. Terug naar het geld.

Wie twee ton achter de hand heeft, niet ruim durft te leven, niet meer wil reizen en goede doelen-moe is, hoeft niet echt te klagen over belangstelling van adviseurs en deskundigen. Ze willen best helpen om er nog meer van te maken.

Neem de mailing van een verzekeraar met een bon waarop je naam en adres al in een sierlijk handschrift staan ingevuld. Die jubelt: 'Een indrukwekkend netto rendement van 13,4 procent in 12 maanden, plus groot belastingvoordeel en overlijdensdekking!' Men vergelijkt die opbrengst met een (spaar)bankrente van 6 à 7 procent.

Zo'n brief bezorgt ouderen, en jongeren, een belastingcomplex. Waarom belasting over rente, wanneer iemand een onbelaste pot goud belooft? Bedankt! Fout, ze beloven niets, maar vertellen alleen in de afgelopen twaalf maanden een opbrengst van 13,4 procent op hun beleggingen behaald te hebben. Door de dalende rente, stijgende obligatie- en aandelenkoersen was dat niet zo moeilijk. Sterker nog: het was bijna onmogelijk om minder te verdienen. Particuliere obligatiehouders zitten waarschijnlijk boven dat percentage van 13,4. Niets bijzonders dus. Bovendien garandeert men helemaal niets, ondanks alle borstklopperij. Hoe moet het dan?

Eerst terug naar het begin. Die tonnen moeten onder handbereik blijven, vindt de eigenares, en ze heeft geen kinderen. Om de (successie)belasting op de nalatenschap te beperken, dat kan ingewikkeld zijn en je moet er tijdig mee beginnen (vóór je overlijden), is de notaris een kundige adviseur die niet op je geld uit is en niets hoeft te verkopen, behalve het advies in sommige tijdrovende zaken.

Geld op een direct opvraagbare spaarrekening geeft zekerheid en een vaste opbrengst, als de rente tenminste niet daalt. Nu krijg je op zo'n rekening circa 6 procent. Met minder moet je geen genoegen nemen. Dat betekent 12 duizend gulden rente per jaar voor 200 duizend gulden. Duizend gulden per persoon per jaar is onbelast. Betaal je over de rest 30 procent belasting, dan blijft er 8.700 over. Hoe krijg je die op?

Ouderen zouden meer aan life (en lijf) style moeten doen. Veel bewegen en uit de band springen. Familie en kennissen schokken en verrassen. Pak eens flink uit. Vandaar deze suggestie.

Nodig een of twee keer per jaar een artiest thuis uit voor een optreden, laat de televisie en video uit. Besteed daar een tot tweeduizend gulden van die rente aan. In de Gouden Gids staan vele adressen, naast dat van het Arbeidsbureau dat als nietcommerciële bemiddelaar artiesten en musici raad geeft en de formaliteiten verzorgt.

Hein Simons van het bureau in Utrecht heeft deze suggesties voor stoelen aan de kant. Vraag een goochelaar (300 tot 800 gulden), pianist (300 tot 500), zingende cellist (300) of een portretknipper voor 200 piek. Dan komt al het nageslacht wèl opdraven en hoef je niet te wachten tot je honderdste.

    • Adriaan Hiele