HORST SEEHOFER; Minister van gezondheid rijzende ster in CSU

BONN, 6 NOV. Een minister van 42 jaar, die min of meer autodidact is, een jong gezin heeft (een dochtertje van twee bijvoorbeeld) en ook nog lid van de CSU is en dus afkomstig uit Beieren. Duitsland keek verbaasd op toen vorig jaar mei de 1.90 meter lange Horst Seehofer minister van volksgezondheid werd in plaats van zijn tamelijk mislukte partijgenote Gerda Hasselfeldt.

Het is een gedecideerde man, een interessante man, deze huidige politieke hoofdpersoon in het Duitse 'aids-schandaal'. Een orthodoxe rooms-katholiek die lid is van de 'linkse' arbeidersvleugel in de volkspartij die de CSU wil zijn. Een man die daardoor die eigensoortige CSU-mengeling van moderne én heel traditionele standpunten en de samenklank tussen de metropool München en het Beierse platteland enigszins personifieert.

Seehofer is geboren in 1949 in Ingolstadt en van eenvoudige komaf. Na de Mittlere Reife (zeg ULO/MAVO) was het werken geblazen. En - als jong ambtenaar - studie in de avonduren. Verbeten op weg naar de hogere rangen. Diplomaatjes hier, diploma's daar, het ambtelijke Verwaltungsdiplom in 1979. Heel vroeg lid van de CSU, waar zijn politieke talent snel opvalt. Hij is 31 jaar als hij - in 1980 - lid van de Bondsdag wordt. Daar was hij, toen hij vorig jaar minister werd, ondanks zijn 42 jaar al zoiets als een parlementaire veteraan-specialist op het terrein van de volksgezondheid. Sinds 1989 was hij ook parlementair staatssecretaris Sociale Zaken, 'verbindingsman' tussen de naar opvattingen en levensloop verwante CDU-minister Norbert Blüm en de CDU/CSU-fractie dus.

Wat deed Seehofer, deze onvoorname plattelander, vorig jaar als debuterend minister? Hij begon direct aan een dubbele bokswedstrijd door - met Blüm - zowel een saneringsplan voor het stelsel gezondheidszorg te presenteren als - weer met Blüm - de wetgevende finale voor een grote volksverzekering voor de bejaardenzorg (Pflegeversicherung) af te kondigen. Dat werd dus boksen met de gezondheidslobby, die heel machtig is in Duitsland - het oude land van die in feite zo angstige Körper- und Kurortkultur, Turnvater Jahn en dr. Kneip, het land waarin ook vandaag die duizenden en duizenden eerbiedwaardige Herren Doktor in witte jas voor velen nog letterlijk en figuurlijk medicijnman zijn. Mannen die hun ongestudeerde mevrouw trouwens vaak ook met Frau Doktor laten aanspreken.

Het financiële en organisatorische saneringswerk dat Seehofer vorig jaar als een soort bulldozer begon heeft hem niet bemind gemaakt bij de medische stand, en evenmin bij de farmaceutische industrie. Dat werk luidde immers tot op zekere hoogte ook een emotionele omwenteling in gezondheidsland in. Zo'n minister, en dan ook nog zo'n jonge upstart, die rustig op de televisie komt vertellen dat de medische specialisten en de farmaceutische industrie financieel best een stap terug kunnen en mogen doen. De politieke oppositie in Bonn, de SPD vooral, wist zich niet zo goed raad met de man, ze zat er soms bij alsof hij er met haar bagage vandoor was gegaan. Kanselier Helmut Kohl zei niks en zag dat het goed was. In de CSU-centrale in München steeg de ster van de jonge minister snel. Meer nog: de eerste CSU-zwaargewicht die carrière maakte zonder iets met de politieke erfenis van de in 1988 overleden Franz-Josef Strauss van doen te hebben leek in zicht.

Dat zijn dingen om niet te vergeten, nu Seehofer beschuldigend naar andere - regionale - politici wijst en sinds een paar weken met harde hand ambtenaren aanpakt die hem - of zijn voorgangers - niet goed hebben ingelicht over vroegere feiten en verdenkingen in de Duitse wereld van bloed, donors, het HIV-virus en omstreden controles en transfusies, de wereld die nu een 'aids-schandaal' kent. De minister is een paniekzaaier, die om zijn eigen politieke straatje schoon te vegen zijn ambtenaren aan de dijk zet en met zijn oproep om in geval van twijfel maar een aids-test te ondergaan gevaarlijke emoties in de bevolking losmaakt - zo klinken de verwijten uit de medische wereld. Dat mag een beetje waar zijn, maar het blijft interessant om Seehofers herkomst en politiek-bestuurlijke Werdegang én de herkomst van de verwijten in het oog te houden.

    • J.M. Bik