Franse justitie staat opnieuw terecht

PARIJS, 7 NOV. Sinds woensdag herleeft Frankrijk de zaak-Gregory. Een dubbele moord van negen jaar geleden, een rechtszaak met ondertonen van justitieel mistasten, is aanleiding tot absurde scènes op straat, en ingetogen getuigenissen in de rechtszaal van het Hof van Assisen van de Côte d'Or in Dijon.

De fotografen, die iedere dag weer vechten om de zoveelste exclusieve foto van de beursgestreden families Villemin en Laroche, personifiëren hoe miljoenen zich lijken te verdringen om de zaak van dichterbij te kunnen volgen. Want met de officiële verdachte staat ook de Franse justitie opnieuw terecht. Een dossier van dertigduizend pagina's getuigt in de eerste plaats van een aaneenschakeling van missers, van onverstandige mannen bij politie en openbaar ministerie.

Het drama waar het allemaal om begonnen is, voltrok zich op 16 oktober 1984 in de Vogezen. Het samengebonden, ontzielde lichaampje van de vierjarige Gregory Villemin, wordt gevonden in het water van de Vologne. Alsof dat niet schokkend genoeg is voor de ouders, Jean-Marie en Christine Villemin, krijgen zij de volgende dag een anonieme brief: “Ik hoop dat je zal sterven van verdriet. Je zal met geen geld je zoon kunnen terugkopen. Dit is mijn wraak, pauvre con”.

Twee weken later wordt Bernard Laroche, een neef van de vader, in staat van beschuldiging gesteld. Een jonger zusje van diens vrouw, de 15-jarige Murielle Bolle, had aan de politie verteld dat zij Bernard op de dag van de moord met het jongetje had gezien. Twee dagen later komt Murielle met haar moeder naar de gendarmerie en trekt haar getuigenis in; zij zou onder druk van de politie hebben gesproken. Dat was op 7 november 1984.

Vier februari 1985 wordt Bernard Laroche bij gebrek aan bewijs op vrije voeten gesteld, al blijft hij officiële verdachte. De jonge rechter, die belast is met de zaak, is het spoor bijster. In de loop van maart lekken berichten uit dat de justitie intussen de moeder van Gregory is gaan verdenken. Grafologen zouden bevestigen dat haar handschrift en dat van de dreigbrief overeenkomen.

De vader van Gregory wordt het allemaal te machtig. Hij is er dan, zoals hij deze week opnieuw heeft verklaard, volstrekt van overtuigd dat Bernard Laroche de moordenaar is. “Ik had het gevoel dat Gregory tegen me praatte, dat hij me zei: ,Ja, papa, dat is hem. Ik heb gezegd: ,Ik ga er heen. Ik zal hem koud maken, de schoft. Op 29 maart schiet Jean-Marie zijn neef Bernard van dichtbij dood. Nadat Vader Villemin is ingesloten wordt de gendarmerie van Epinal van de zaak afgehaald, en vervangen door die van Nancy.

De zaak blijft een achtbaan van juridische wisselvalligheden. Andere rechters, andere gerechtshoven, vrijlating van verdachten, en weer opsluiting, en nog steeds staat niet onomstotelijk vast wie de moordenaar van Gregory is: wijlen Bernard Laroche, of toch zijn moeder Christine.

De rechtszaak kan tot 7 december duren. Tientallen uren radio- en televisietijd voor Frankrijk om zich massaal te buigen over het verdriet van twee gewone gezinnen. En dat op verzoek van Gregorys vader Jean-Marie Villemin, die zo hoopt aan te tonen dat hij niet toerekeningsvatbaar was, dat hij handelde in gerechtvaardigde woede. Achter zijn rug staat een grotere verdachte. Die heeft geen naam, maar wel een reputatie te verliezen.