BARBIESJES

In haar bespreking van het boek 'Het verhaal van de taal', in het Boekenbijvoegsel van 23 oktober, schrijft Liesbeth Koenen: de uitdrukking 'naar de barbiesjes gaan' herinnert aan het barre klimaat aan de Berbice-rivier in Guyana. Ze wordt in die uitleg gesteund door de woordenboeken Van Dale en (mijn oude) Koenen. Is het klimaat daar inderdaad zo 'ongezond' of zelfs 'moordend' dat 'naar de barbiesjes gaan' hetzelfde is als 'de dood tegemoet gaan'?

Het klimaat is er niet anders dan in het buurland Suriname: warm, heel warm, maar best uit te houden voor wie er eenmaal aan gewend is. De uitdrukking lijkt dan ook eerder haar oorsprong te vinden in de slavenopstand van 1762, waarbij met name in het district Berbice een bloedige slachting is aangericht onder de blanke, voornamelijk Nederlandse kolonisten.

Er is in Guyana nog veel dat herinnert aan de vroegere Nederlandse kolonie. Talloze plaatsnamen, als Onverwagt, Ruimveldt, Soestdyke, Beterverwachting, De Kinderen, die men nog op z'n Hollands uitspreekt. In New-Amsterdam is een 'Vryheidsstreet'. In en rond de de Protestantse Kerk treft men grafzerken aan met Nederlandse tekst, in de kuststrook sluizen en waterkeringen als in een Hollandse polder.

Kortom, met een bezoek aan Berbice gaat men nog niet naar de barrebiesjes, al heet het land tegenwoordig Guyana en wordt het in Suriname, in het grensgebied, nog altijd Demarara genoemd.