Tienduizenden inwoners van de provincie Shaba in ...

Tienduizenden inwoners van de provincie Shaba in het zuiden van Zaïre zijn de afgelopen maanden op de vlucht geslagen toen een golf van etnisch geweld over de streek sloeg. Gewapende groepen jongeren van de Kantange-stam, vaak dronken of high, vielen gemeenschappen van Kasai aan. Ze staken huizen in brand en sloten winkels. De Kasai proberen per trein weg te komen naar het noorden of naar het buurland Zambia, maar veel reizen verlopen rampzalig.

De treinen rijden langzaam en krijgen vaak pech, zodat ze weken onderweg zijn. Soms stranden ze midden in het oerwoud, waar de vluchtelingen geen kant meer op kunnen. In de wagons zitten soms meer dan driehonderd mensen opeengeperst die daar wekenlang moeten eten, slapen en hun behoefte moeten doen. Onderweg worden baby's geboren en gaan andere dood omdat ze geplet worden of stikken.

Ook als ze hun bestemming wel bereiken, zijn de vooruitzichten voor de vluchtelingen slecht. Ze komen terecht in arme streken, die niet in staat zijn duizenden extra monden te voeden. Veel van de vluchtelingen werkten in Shaba in de diamant- en koperindustrie en zijn gedwongen elders een nieuw bestaan op te bouwen als boer.

Zaïre verkeert al maanden in een politieke impasse. Er zijn twee regeringen, een die benoemd is door president Mobutu Sese Seko, en een die democratisch is gekozen. Volgens een onlangs verschenen rapport van de mensenrechtenorganisatie Amnesty International maken de veiligheidstroepen van Mobutu zich op grote schaal schuldig aan moorden op burgers en werken ze de etnische conflicten in de hand. Amnesty spreekt ook van 'etnische schoonmaakoperaties' in Shaba en verscheidene andere delen van het land, zoals in de oostelijke provincie Kivu, waar etnische Rwandezen het doelwit zijn.