Proef marechaussee op vliegveld Nairobi

AMSTERDAM, 5 NOV. Vluchtelingenwerk Nederland en Nederlandse luchtvaartmaatschappijen hebben afkeurend gereageerd op een experiment van het ministerie van justitie om vluchtelingen al op het vliegveld in hun eigen land te controleren. Vluchtelingen zonder geldig paspoort of visum worden dan toegang tot het vliegtuig ontzegd. GroenLinks heeft inmiddels schriftelijke Kamervragen gesteld over de proef.

Twee Nederlandse marechaussees en een medewerker van de immigratiedienst hebben drie maanden lang op het vliegveld van Nairobi in Afrika 'vluchtelingen' uitvoerig gecontroleerd. Met name de papieren van Somaliërs, die via Kenia naar Europa wilden reizen, werden goed bekeken. Aan 69 asielzoekers werd de toegang tot het vliegtuig ontzegd. Deze week liep het tot nu toe geheim gehouden experiment af.

Vluchtelingenwerk Nederland vindt dat de marechaussee nooit de bevoegdheid van grensbewakingsambtenaar mag krijgen. “Al begint het daar inmiddels wel op te lijken”, aldus een woordvoerder. Zo wordt volgens Vluchtelingenwerk de verantwoordelijkheid van de toelating van asielzoekers gelegd bij mensen die daar niet voor zijn opgeleid.

Ook de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen zijn niet blij met de controle door de marechaussee. De gezagvoeder van het betreffende vliegtuig moet na advies van de marechaussee beslissen of de vluchteling het vliegtuig in mag. De verantwoording wordt daardoor bij de gezagvoeder gelegd. “Wij vinden dat de grenscontrole een zaak is van de overheid en dat moet zo blijven”, aldus een woordvoerder van de KLM. “Nu probeert men die bij de luchtvaartmaatschappijen neer te leggen.”

Volgens Justitie zijn luchtvaartmaatschappijen door zelfgemaakte internationale afspraken verplicht reizigers te controleren op geldige documenten. Als deze niet goed zijn, mag de reiziger het vliegtuig niet in. “Als de luchtvaartmaatschappijen niet blij zijn met deze controle, hadden ze die verdragen niet moeten ondertekenen”, meent een woordvoerder van het ministerie van justitie. Volgens de KLM kan de luchtvaartmaatschappij best controleren, maar is niet te beoordelen of het om valse documenten gaat.

Justitie is tevreden over de loop van het experiment en wil het graag voortzetten op grotere schaal.