Ontwerptekst van Russische grondwet gereed

MOSKOU, 5 NOV. De tekst voor de nieuwe Russische grondwet is klaar, zo heeft president Jeltsin gisteren gezegd tegen het persbureau Interfax. Een speciale commissie is erin geslaagd een conflict over de status van de deelgebieden van Rusland op te lossen.

Het akkoord maakt de weg vrij voor een referendum over de grondwet op 12 december, als de Russen ook een nieuw parlement kiezen.

Over de tekst ontstonden eerder deze week moeilijkheden toen de vertegenwoordigers van de regio's en de republieken weigerden akkoord te gaan. Volgens Jeltsin vielen de problemen echter mee. “Ik heb niemand onder druk hoeven zetten, al heb ik op woensdagavond wel enkele leiders van regio's en republieken ontmoet”, zo vertrouwde de president Interfax toe. Hij zei dat de tegenstand hem nog was meegevallen. “Ik denk dat hun her-evaluatie van de situatie is versneld door de gebeurtnissen begin oktober”, aldus Jeltsin in een verwijzing naar de bestorming van het parlementsgebouw door het leger.

De leiders uit de provincie zijn sinds deze zomer, toen Jeltsins relatie met het parlement drastisch verslechterde, bij de opstelling van de nieuwe grondwet betrokken. Volgens de Sovjet-grondwet had alleen het parlement de bevoegdheid de tekst te wijzigen. Om de medewerking van de regio's en republieken te krijgen moest Jeltsin wel toezeggingen doen over vergrote zelfstandigheid.

Deze week verzetten de provinciale leiders zich tegen amendementen van Jeltsin waarmee hij zijn macht tegenover de deelgebieden en het toekomstige parlement toch weer zou versterken. Een commissie kreeg de opdracht beide partijen te 'verzoenen'. Volgens Jeltsin heeft die commissie de tekst woensdagavond kunnen afmaken. De republieken zouden naar verluidt hebben afgezien van een verwijzing naar hun 'soevereiniteit', die in theorie zou hebben betekend dat zij zelf over besteding van hun belastinginkomsten hadden kunnen beslissen. De ontwerp-grondwet zal voor 11 november worden gepubliceerd.

Adviseurs van Jeltsin hebben laten doorschemeren dat de tekst ook een aanhangsel bevat, waarin wordt geregeld dat de zittingstermijn van het in december te kiezen parlement slechts twee jaar bedraagt. Hervormingsgezinde maar tegen Jeltsin campagne voerende politieke leiders als Grigori Javlinski en Sergej Sjachrai hadden hierom gevraagd, onder andere omdat zij de huidige verkiezingscampagne onvoldoende democratisch vinden.

Volgens sommigen bevat het aanhangsel ook de bepaling dat de volgende presidentsverkiezingen pas in 1996 plaatshebben, en niet in juni 1994 zoals Jeltsin heeft aangekondigd. Maar de presidentiële persdienst liet gisteren weten dat Jeltsins standpunt niet is veranderd: verkiezingen in juni tenzij het nieuwe parlement anders beslist.