Karel Eykman

Karel Eykman: De heimweeplant. Uitg. De Harmonie. 93 blz. Prijs: ƒ 22,50.

F. Springer liet in zijn laatste novelle Bandoeng-Bandung zijn hoofdpersoon geringschattend opmerken dat de 'zogenaamde terugkeerliteratuur' al jaren 'de Nederlandse boekwinkels uit puilde'. Zo werden de lezers al bij voorbaat gewaarschuwd voor de betrekkelijkheid van zijn eigen bijdrage eraan. Zo'n relativering ontbreekt in De heimweeplant, de eerste novelle voor volwassenen van Karel Eykman. Hij laat een van nostalgie vervulde vrouw, Paula, na vijfendertig jaar terugkeren naar Indonesië, met een reisgezelschap. Zij houdt zich zo afzijdig mogelijk van het gezelschap omdat zij zich ergert aan het bevooroordeelde gebabbel van haar medereizigers. Want hoewel het Paula in de eerste plaats om een persoonlijke geschiedenis begonnen is en dan vooral om het smartelijke moment waarop 'pappie' een Indische vriendin verkoos boven zijn gezin, is Indonesië 'Paula's land' gebleven. “Dit Indonesië dat ze zo lang had moeten missen is nu voor haar het land geworden waar ze zich welkom voelt. Al die lieve mensen die hier wonen hebben haar teruggegeven wat ze kwijt was.”

Eykmans novelle is van het voorspelbare type, vol obligate tegenstellingen tussen lieve Indonesiërs en waanwijze Hollanders, tussen het warmbloedige, mysterieuze oosten en het kille, rationele westen, tussen de schitterende natuur die alle kanten op wil en mag groeien en keurig aangeharkte tuintjes en tussen droogstoppelige deugdzaamheid en veel stille kracht.

    • Janet Luis