Waarom was 3 november belangrijk voor Israel?

TEL AVIV, 4 NOV. Waarom was 3 november (gisteren) zo'n belangrijke dag voor Israel? In een televisievraaggesprek vroeg de Israelische minister van buitenlandse zaken Shimon Peres de Israeliërs gisteren deze datum goed in hun geheugen te prenten.

In de studio heerste een eigenaardige stemming. De journalisten en Peres lachten verlegen naar elkaar. Maar Peres dook elegant over enkele vragen heen die licht hadden kunnen werpen op zijn cryptische uitlating.

Waar was Peres gisteren, wie ontmoette hij? Het gonst hier van de geruchten. De Israelische kranten maken melding van geheime onderhandelingen tussen Israel en Syrië, terwijl ook Jordanië als onderhandelingspartner in het beeld is. Het valt op dat verscheidene Israelische ministers zich de afgelopen dagen optimistisch hebben uitgelaten over een vredesdoorbraak met Syrië, indien niet nu, dan volgend jaar. Volgens radio Israel hebben Israelische en Syrische officieren elkaar recentelijk in Europa in het geheim ontmoet.

Vanmorgen stookte Peres zelf bij de ontvangst van de Egyptische minister van buitenlandse zaken Amr Moussa op het David Ben Gurion-vliegveld het vuurtje van speculaties verder op. “Israel wil geen enkel land uit het vredesproces stoten. Ook Syrië niet”, zei hij. Die opmerking was niet alleen aan het adres van Damascus gericht, maar ook voor Washington bestemd. Jeruzalem bereikte gisteren namelijk een boodschap van president Bill Clinton waarin Israel werd verzocht Syrië niet uit het vredesproces te wringen. Washington is kennelijk tot die conclusie gekomen naar aanleiding van de weerbarstige Israelische publieke opinie, die de manoeuvreerruimte van de regering-Rabin op het vredestoneel zou verkleinen. Moussa zelf zei nieuwe ontwikkelingen uit Damascus te hebben meegebracht.

Het is inmiddels een historisch feit dat Washington volkomen werd verrast door het succes van het geheime vredesoverleg tussen Israel en de PLO in Oslo. Het is een kolfje naar de hand van Peres om eveneens ver van de schijnwerpers in het Midden-Oosten Syrië aan de vredeskar te binden.

De afgelopen dagen is hier uitvoerig bericht over de Syrische bereidheid om in te stemmen met cosmetische territoriale concessies op de Hoogvlakte van Golan. Zou president Hafez al-Assad, met Likud na de gemeentelijke verkiezingen weer een zichtbaar alternatief voor de socialisten, misschien eieren voor zijn geld kiezen en besloten hebben met het team Rabin-Peres in zee te gaan? Het wachten is op het antwoord, op het gelijk van Peres dat 3 november een dag was om nooit te vergeten.

    • Salomon Bouman