VVD-top wilde Wiegel niet terug

DEN HAAG, 4 NOV. De verijdelde terugkeer van H. Wiegel, commissaris van de Koningin in Friesland, in de landelijke politiek zorgde deze zomer voor veel opschudding. Wilde de vroegere VVD-leider zelf terugkomen, werd hij door een smekende achterban gevraagd of hield de huidige partijtop de boot af?

Wiegel geeft zelf antwoord in het vandaag verschenen boek 'Hans Wiegel en het spel om de macht' van de Elsevier-redacteur J. Hoedeman. Hij had alles gezet op een come back maar de VVD-top voelde er niets voor.

Wiegel, die in 1982 commissaris van de Koningin werd, wilde die functie ten minste tien jaar vervullen. “De eerste keer dat een come back actueel zou kunnen worden, waren de verkiezingen van 1994”, zegt hij in het boek, dat bestaat uit diverse gesprekken met mensen uit Wiegels omgeving en met Wiegel zelf. Dit voorjaar kwam bij Wiegel de gedachte op om terug te keren naar de landelijke politiek; als fractieleider van de VVD. “Het leek me mooi om de VVD vanuit het parlement te coachen, politiek te begeleiden. Misschien wel mooier dan een ministerschap”. Volgens Wiegel had het VVD-hoofdbestuur het definitieve besluit in oktober moeten nemen. “Ik zou bij het doorhakken van de knoop de koninklijke weg hebben bewandeld en mijn ontslag met een uitloop van een maand of drie hebben aangeboden”.

Wiegel wilde omzichtig met de Provinciale Staten van Friesland omgaan omdat hij in 1986 al een kans kreeg in de landelijke politiek terug te keren toen minister van binnenlandse zaken J.G. Rietkerk overleed. Minister-president Lubbers wilde hem als minister in het kabinet hebben, maar het voornemen werd vroegtijdig bekend en verrastte de uiterst geirriteerde Friese Statenleden. Dit keer was het echter de VVD-top, bij monde van voorzitter D. Van Leeuwen, partijleider F. Bolkestein en voorzitter van de Eerste Kamerfractie van de VVD, D. Luteijn, die niets voelde voor de terugkeer van Wiegel. Van Leeuwen schreef Wiegel een brief waarin zij hem de mening van het hoofdbestuur meedeelde.

Wiegel verklaardde daarop eind augustus in Elsevier dat het lijsttrekkerschap een gepasseerd station was. “Maar ik aarzelde”, zegt hij. “Zou ik in een open gesprek van mijn kant tegen Bolkestein zeggen: “Komen we samen tot een andere lijn of is dit het”? Op maandag 22 augustus hadden Bolkestein en Wiegel een gesprek in het Haagse restaurant Le Bistroquet. Wiegel had al die morgen besloten “om het niet te doen”. Hij wilde van Bolkestein echter weten waarom er geen “andere weg” was bewandeld. “Bolkestein heeft daar aan tafel niet op gereageerd. Er werden mededelingen uitgewisseld. Ik keek er wat van op dat het geen gesprek was”. Wiegel is teleurgesteld in de VVD-top. “Ik kon me niet voorstellen dat ze het zo zouden afhandelen. Dat vond ik niet zo dapper”.