Japans concern boort Betuwelijn voor tien miljard

AMSTERDAM, 4 NOV. De in tunnelboren gespecialiseerde Japanse aannemer Obayashi wil samen met de Nederlandse aannemer Aduco een grotendeels ondergrondse Betuwelijn aanleggen voor tien miljard gulden.

De bedrijven zijn bereid garanties te geven voor prijs en bouwtijd.

Beide bedrijven presenteren hun voorstel vanmiddag aan de leden van de vaste commissie voor verkeer en waterstaat van de Tweede Kamer. Hun voorstel is 3,6 miljard gulden duurder dan het kabinetsvoorstel om de goederenspoorlijn bovengronds aan te leggen.

De stuurgroep-Van Engelshoven, die in opdracht van de minister van verkeer en waterstaat de technische alternatieven voor een bovengrondse aanleg met elkaar vergeleek, kwam op grond van eigen berekeningen tot een bedrag van 12 tot 15 miljard gulden voor een geboorde tunnel. Op grond daarvan wees de stuurgroep dit alternatief van de hand. De groep van tien bedrijven die zich heeft geschaard achter het plan van de Delftse hoogleraar R. van der Hoorn meent dat het goedkoper kan, maar deze groep heeft nog ten minste anderhalf jaar nodig om te bewijzen dat de innovatieve, onder de grond voortkruipende tunnelfabriek werkt.

Het voorstel van Aduco en Obayashi is het eerste tunnelvoorstel waaraan aannemers garanties voor prijs en bouwtijd hebben verbonden. Obayashi baseert zich daarbij op de dertig jaar ervaring die het bedrijf heeft met het boren van tunnels, waarbij gebruik wordt gemaakt van beproefde technieken. In die tijd werden circa vijfhonderd tunnels geboord, waarvan 350 in slappe grond. Het bedrijf - omzet van 25 miljard gulden per jaar - claimt 's werelds grootste tunnelboorder in slappe grond te zijn. Obayashi boorde onder meer een tunnel met een diameter van 10,8 meter in slappe grond in Osaka. De boordiameter van de Betuwetunnel bedraagt 8,4 meter.

In het voorstel komt de spoorlijn van de Maasvlakte tot Kijfhoek bovengronds te liggen. Vandaar tot het containeruitwisselpunt bij Valburg in twee parallelle buizen onder de grond, met een ondergrondse aftakking bij Geldermalsen die aansluit op de spoorlijn van Utrecht naar Den Bosch. De aftakkingen naar Arnhem en Venlo komen bovengronds bij Valburg. Daarna gaat het ondergronds verder tot voorbij Zevenaar, waar bovengronds zal worden aangesloten op het Duitse spoorwegnet. Het boren van de twee tunnels alleen kost volgens Obayashi 4,4 miljard gulden. De betonnen bekleding kost 1,4 miljard. De overige kosten voor werkzaamheden aan het traject Kijfhoek-Emmerich bedragen 2,1 miljard gulden. De beide aanemers hebben voor hun voorstel de randvoorwaarden aangehouden van de stuurgroep-Van Engelshoven, waardoor de prijs is te vergelijken met de door de stuurgroep beoordeelde alternatieven. Ook de prijs van 2 miljard gulden voor het traject ten westen van Kijfhoek is overgenomen van de stuurgroep.

In het voorstel van de twee bedrijven verzorgt Obayashi het boren en het plaatsen van de betonnen tunnelelementen. Met twintig boormachines zou het hele project binnen vijf jaar kunnen worden geklaard. Daarvoor zouden enige tientallen Japanners met deze machines werken. De rest van het werk - fabricage van de tunnelelementen, afvoer van grond, alle bovengrondse activiteiten en de aanleg van de railinfrastructuur - zouden door Aduco worden gedaan, eventueel in samenwerking met andere bedrijven. Aduco is een combinatie die vijf Nederlandse aannemersbedrijven in 1978 hebben opgericht ten behoeve van het uitvoeren van infrastructuurprojecten in de derde wereld. Daarbij werd reeds eerder samengewerkt met Obayashi. De combinatie heeft een omzet van 700 miljoen gulden per jaar. Aduco heeft nooit eerder tunnels gebouwd.