IDB-ARCHIEVEN

In de brievenrubriek (NRC Handelsblad, 25 oktober) stelde de Algemene Rijksarchivaris, F.C.J. Ketelaar, dat een eerder artikel van mij over de IDB-archieven (Inlichtingendienst Buitenland) en de collectie 'Burgerbrieven' halve waarheden meedeelde. Ketelaar ging alleen in op het laatste voorbeeld en rekent het IDB-voorbeeld blijkbaar tot de hele waarheid.

In de Archiefwet en het Archiefbesluit uit 1968 staat dat oudere vernietigingslijsten van kracht blijven totdat zij zijn vervangen door nieuwe lijsten die tot stand zijn gekomen met een advies van de Archiefraad, thans de Raad voor het Cultuurbeheer.

Het ministerie van algemene zaken heeft blijkbaar geen kans gezien om sinds 1968 een nieuwe selectielijst op te stellen zoals voorgeschreven in de Archiefwet en het Archiefbesluit. De werking van oude lijsten wordt dus gecontinueerd zonder dat de Archiefraad (waarin het historisch veld is vertegenwoordigd) daaraan kon bijdragen. Overigens is niet alleen Algemene Zaken in gebreke gebleven, tal van andere ministeries hebben geen vernietigingslijst(en) conform de Archiefwet.

De Arhiefwet draagt tevens het toezicht op de zorg voor niet overgebrachte overheidsarchieven op aan de Algemene Rijksarchivaris. Is Algemene Zaken laks geweest door geen nieuwe vernietigingslijst op te stellen, het toezicht van de Algemene Rijksarchivaris op de archiefzorg bij Algemene Zaken heeft ook gefaald: er is immers geen nieuwe vernietigingslijst tot stand gekomen en geen vernietigingsmachtiging afgegeven conform de Archiefwet.

Het door Ketelaar aangevoerde mag dan formeel nog net passen onder Artikel 64 van het Archiefbesluit, de gang van zaken is lijnrecht in strijd met de geest van de Archiefwet en met de bedoeling van de wetgever. De Algemene Rijksarchivaris komt immers niet verder dan een 'gedoogbeleid'.

Tenslotte, terwijl of zelfs doordat vernietigingsprocedures conform de Archiefwet van 1962 nog lang niet overal ingang hebben gevonden, wordt alweer een nieuw en scherper vernietigingsbeleid middels de PIVOT selectiecriteria uitgewerkt. Wat blijft er zo over van de publieke toetsing van het overheidshandelen als de uitvoerende macht de bedoeling van de wetgever negeert en ongecontroleerd de archivale sporen uitwist?

    • Cees Wiebes