Gezag scheidsrechters onder druk in miljoenenspel

ROTTERDAM, 4 NOV. Of ze de grootste vrienden waren. Of er voor en tijdens twee wedstrijden niets was gebeurd. Porto's trainer Tomislav Ivic kwam gearmd met collega Geert Meijer van Feyenoord de trap op naar de persconferentie. Een vredig tafereel na een kleine oorlog. Zo gaat dat meestal. Na afloop is alles vergeten en vergeven. Het waren twee hele fijne, attractieve duels geweest, beweerde Ivic - de grootste komediant van het hele stel - zelfs doodleuk.

Maar er had wel degelijk een tijdbom onder Feyenoord-Porto gelegen. En die had bij ontploffing een enorme schade kunnen aanrichten. Er was in de eerste wedstrijd van veertien dagen eerder in het hete Porto bij de spelers van beide teams enorme haatgevoelens onstaan. Die werden in de dagen voor de strijd in De Kuip alleen nog maar versterkt. De Feyenoorders deden vervelend tegen Portugezen, de spelers van Porto deden onaardig tegen Nederlanders. Dat voorspelde weinig goeds wat voor gisteravond acht uur.

Voor en tijdens het voetballen wierpen spelers vernietigende blikken naar elkaar. Feyenoorder John de Wolf kwam niet, zoals het hoort voor een aanvoerder bij het oplopen van de elftallen, als eerste het veld op. Hij bevond zich in het achterste gedeelte van de rij, want vanaf die plek kon hij de naast hem lopende Portugezen beter aankijken en de nodige dreigementen toefluisteren. Was dat nou vredig?

En het ging, door de plaats in de Champions League die er te verdienen viel, ook nog eens om miljoenen. Daarom is het eigenlijk een wonder dat de schade beperkt bleef tot een rode kaart, drie gele, een aantal schrammen en blauwe plekken en hier en daar wat hoofdpijn.

Dat was onder meer een verdienste van de scheidsrechter, de Deen Kim Milton Nielsen. Door zijn manier van fluiten ontnam hij de spelers de lust om te ontsporen. Voetballers hebben er een feilloos gevoel voor bij wie ze wel iets kunnen uithalen en bij wie niet. Nielsen behoort tot de laatste categorie. Hij werd wel geholpen door de stand. Die bleef 0-0 en met die score was negentig minuten lang alles mogelijk en moeten de spelers zich hebben beseft dat ze bij een ontsporing hun team zouden duperen. Maar wat als Feyenoord snel op 1-0 was gekomen? Of Porto? Zou de verliezer dan niet door het lint zijn gegaan?

Er gebeurde uiteindelijk weinig tot niets onoirbaars. Toch zou de dreigende sfeer bij Porto-Feyenoord en Feyenoord-Porto een waarschuwing voor de toekomst moeten zijn. Met name in de tweede ronde van het Europa-Cuptoernooi voor landskampioenen is de kans op incidenten en ongelukken groot. Daar is de kloof tussen winnen (Champions League) en verliezen ten minste zes miljoen gulden breed. De belangen zijn zo immens dat het eigenlijk niet eens zo verbazingwekkend is wanneer spelers zich met de geldtekens in de ogen af en toe niet kunnen beheersen.

Zij moeten zich dan ook beseffen dat ze voor elk vergrijp worden gestraft. Het is de taak van de UEFA ze dat in te peperen. Vandaar dat het onbegrijpelijk is dat de Europese Voetbalunie geen spelers schorst op grond van tv-beelden. De klap die Zé Carlos van Porto veertien dagen geleden aan John de Wolf uitdeelde is over de hele wereld vertoond. Niemand kan twijfel hebben over de schuld van de Braziliaan, maar hij speelde gisteravond wel gewoon mee.

Arbiter Harrel zag de laffe knock-out niet. Het is hem nauwelijks kwalijk te nemen. Ook een scheidsrechter heeft geen ogen in zijn rug. Nielsen floot beter dan zijn Franse collega in Porto. Toch ontging ook de Deen het een en ander. Zo had hij na 36 minuten rode kaarten moeten geven aan Fräser van Feyenoord en Costa van Porto. Fräser gaf de op de grond liggende Couto bijna onzichtbaar een knietje op het hoofd en Costa nam vervolgens wraak door de Feyenoord-verdediger een klap in het gezicht te geven. Nielsen stond er bij, maar wilde er blijkbaar niet zien wat er onder zijn ogen gebeurde.

Soms moet het de scheidsrechters voor de ogen duizelen. Ze hebben een enorme verantwoordelijkheid. Die is inmiddels zo groot geworden dat het de vraag rechtvaardigt of de UEFA nog wel van een arbiter mag verlangen in een fractie van een seconde een beslissing te nemen waarmee miljoenen guldens zijn gemoeid. Het lijkt tijd te worden de scheidsrechters bij die taak ondersteuning te geven.

Sommige voetbalkenners zijn er voorstander van een wedstrijd door twee scheidsrechters te laten leiden. Sven-Göran Eriksson, de trainer van Gullit en Sampdoria, pleitte er afgelopen zondag na de overwinning op AC Milan nog voor. Beter lijkt het echter een arbiter bij topduels te laten beschikken over beelden van betreffende wedstrijd. Bij een twijfelgeval kan hij het spel stilleggen en op een monitor langs de kant de actie nogmaals bekijken. Zoals in het American Football.

Nielsen zei gisteravond dat niet zo'n goed idee te vinden. Hij denkt dat door de onderbrekingen de vaart uit het spel wordt gehaald en dat het publiek dat niet zal accepteren. De Nederlandse nummer één op de UEFA-lijst, Mario van der Ende ziet er wel iets in. Hij verwacht dat het aantal momenten van twijfel per duel niet meer dan drie à vier zal bedragen. Dat zal voor niet te veel oponthoud zorgen, stelt hij.

Over dergelijke zaken dachten de meeste aanwezigen gisteravond na de wedstrijd in De Kuip niet na. Per slot van rekening was er niet gebeurd. Er werd gelachen over het feit dat uitgerekend Willem van Hanegem als een soort vredesduif de spelers van FC Porto na afloop naar binnenloodste. De Portugezen durfden lange tijd de tunnel niet in omdat ze vreesden te worden geraakt door voorwerpen die supporters gooiden en dat ze binnen zouden worden opgewacht door wraaklustige Feyenoorders. Leuk? Of triest?

    • Hans Klippus