Gemeente Haarlem wil landelijk bestuur voor openbare gymnasia

Een landelijk bestuur van alle openbare gymnasia. In plaats van de gemeenten moet er een overkoepelend 'openbaar lichaam' komen als direct verantwoordelijke voor de respectabele scholen. Die opmerkelijke constructie wordt voorgesteld door de gemeente Haarlem. Zo kan worden voorkomen dat een openbaar gymnasium 'op grond van politieke overwegingen'' van een gemeentebestuur moet fuseren met een brede scholengemeenschap, zoals onlangs gebeurde in Leeuwarden en Apeldoorn.

Er zijn in Nederland nog 38 zelfstandige gymnasia, waarvan 21 openbaar. Als de gymnasia bestuurd worden door een landelijk openbaar lichaam zal hun positie lijken op die van de Rijksscholen, die tot een paar jaar geleden nog in Nederland bestonden. Dat waren scholen die - om historische redenen - rechtstreeks door het ministerie van Onderwijs werden bestuurd. Inmiddels zijn al deze Rijksscholen, die bekend stonden om hun relatief grote autonomie, overgedragen aan de gemeenten. Haarlem wil in de definitieve regeling wel de mogelijkheid inbouwen dat er per gemeente lokale bestuurscommissie ontstaan, waaraan het landelijke 'gymnasiumbestuur' taken delegeert. Wettelijk bestaan er geen belemmeringen voor de overdracht van een openbare school van het ene openbare orgaan aan het andere. Net als de gemeente gaat het bij een openbaar lichaam om een publiekrechtelijk orgaan.

De afgelopen maanden heeft onderwijswethouder C. Mooij (VVD) het plan besproken met de betrokken scholen en gemeenten. De gymnasia zien wel wat in deze beschermingsconstructie. Voorzitter Wintjes van de vereniging van rectoren van zelfstandige gymnasia: 'De gemeenteraad krijgt iedere vier jaar een andere politieke samenstelling en het voortbestaan van het gymnasium wordt dan telkens onderdeel van een uitruilproces waarin ook heel andere zaken een rol spelen.'' Ook de nieuwe financieringsmethoden die de komende jaren worden ingevoerd bemoeilijken het voortbestaan van kleine schoolbesturen.

De betrokken gemeentebesturen zijn veel minder enthousiast. 'We volgen de ontwikkelingen in Haarlem met belangstelling, maar we wachten eerst de nadere uitwerking af'', zo laat de gemeente Gorinchem, die ook een openbaar gymnasium rijk is, weten. Utrecht en Dordrecht geloven niet dat zo'n constructie nodig is, maar willen wel bij de plannen betrokken blijven. Maar wethouder Kolk van Leiden, de gemeente met het grootste openbare gymnasium, ziet er ronduit 'niks'' in. 'Wij zijn namelijk helemaal niet van plan om het gymnasium op te laten gaan in een brede scholengemeenschap.''