Amerikaanse leraar krijgt kans op landelijk keurmerk

De Tweede Kamer praat binnenkort met minister Ritzen over de aanbevelingen van de commissie-Van Es om het leraarschap weer aantrekkelijk te maken.

Het moet een gevarieerd beroep worden, met mogelijkheden tot loopbaandifferentiatie, bijscholing en nog veel meer moderns. De gewenste trendbreuk in de neergang van het leraarschap lijkt een teken des tijds, want niet alleen in Nederland maakt het onderwijs zich zorgen over het aanzien van het vak. In de Verenigde Staten hebben zich onlangs duizend leraren aangemeld voor de eerste twee in een reeks van examens voor landelijk erkende onderwijscertificaten. De landelijke, niet verplichte kwaliteitstoetsen, ontwikkeld door de National Board for Professional Teaching Standards, zijn bedoeld om de status van het vak te verhogen en landelijk vast te leggen wat leraren moeten weten en kunnen. Tot op heden bestaan voor Amerikaanse leraren alleen, uiteenlopende, lesvergunningen per deelstaat waar een kandidaat een schriftelijk examen voor moet afleggen. De landelijke tests, die binnenkort onder meer worden afgenomen voor leraren Engelse taal- en letterkunde in het voortgezet onderwijs, zijn niet mals. De leraar moet een portfolio samenstellen van zijn werk, met bijvoorbeeld papers van scholieren, correctiewerk en video-opnamen van eigen lessen. Daarna volgt een tweedaagse evaluatie door deskundigen, waarbij de kandidaat zijn kwaliteiten onder meer moet bewijzen in gesimuleerde lessituaties. Om voor het examen in aanmerking te komen moet een kandidaat een bachelor-graad hebben behaald, beschikken over een lesvergunning van een staat, en ten minste drie jaar ervaring. De eerste tests dit jaar zijn experimenteel - al worden er wel certificaten verstrekt aan geslaagden - en kandidaten kunnen ze nog gratis afleggen. Als het systeem eenmaal volledig draait, zullen leraren 800 tot 1.000 dollar examengeld moeten betalen. Inmiddels klinkt er ook kritiek op het experiment. Het systeem zal nieuwe ongelijkheid creëren in het onderwijs, verwachten kritici, en vooral ten goede komen aan elite-scholen; arme scholen in de binnensteden zullen geen gecertificeerde leraren kunnen trekken. De lakmoestest voor het experiment komt volgende herfst, wanneer de eerste examenresultaten bekend worden gemaakt. De Board for Professional Teaching Standards heeft bekendgemaakt 'hoge eisen'' te zullen stellen.