Winst Republikeinen bij verkiezingen in VS

WASHINGTON, 4 NOV. Republikeinen hebben afgelopen nacht belangrijke winst geboekt bij verkiezingen in deelstaten en steden aan de Amerikaanse oostkust. Voor president Clinton is dat een tegenslag omdat hij zich persoonlijk voor belangrijke Democratische kandidaten heeft ingespannen. Misdaad, belastingen en de economie waren de voornaamste zorgen van de kiezers.

De Republikein Rudolph Giuliani won afgelopen nacht de gemeenteverkiezingen van de stad New York. Hij versloeg de zittende zwarte Democratische burgemeester David Dinkins, voor wie Clinton campagne had gevoerd, met circa twee procent.

Zorgen over misdaad, groeiende aantallen daklozen, verdwijnende banen en over de “kwaliteit van het leven” in de stad hebben deze overwegend Democratische stad in Republikeinse armen gedreven. Als voormalig officier van justitie had Giuliani een agressief imago. In geval van twijfel heeft hij altijd de politie verdedigd. Hij was fel gekant tegen een commissie van burgers die beschuldigingen van ongeoorloofd politiegeweld zou moeten beoordelen. Zwarte New-Yorkers, die vaak slachtoffer zijn van politiegeweld, stemden daarom massaal voor Dinkins. Alle andere etnische groepen waren politiek verdeeld of stemden op Giuliani. De twee grootste en tevens Democratische steden van Amerika, New York en Los Angeles, hebben nu Republikeinse burgemeesters. In Boston, Detroit en Minneapolis wonnen Democratische kandidaten. In Hartford werd de Democraat verslagen door een onafhankelijke kandidaat. In de deelstaat New Jersey heeft de Democratische gouverneur, Jim Florio, verloren van zijn Republikeinse uitdaagster, Christine Todd Whitman.

Pag.4: Minder gezag Clinton

Florio, een voormalige bokser, had vlak na zijn verkiezing tot gouverneur in 1989 de belastingen met 2,8 miljard dollar verhoogd om het tekort op de begroting van de deelstaat weg te werken. Dat hebben de kiezers hem nooit vergeven. Hij werd als een verliezer beschouwd. Vlak voor de verkiezingen herstelde hij zich onverwachts door belangrijke initiatieven tot bestrijding van misdaad te nemen. Zijn verbod op de verkoop van machinegeweren was populair. Hij werd geholpen door de verkiezingsstrateeg van president Clinton, James Carville.

Uiteindelijk heeft hij het net niet gehaald: winnares Whitman haalde 50 procent van de stemmen, Florio 48 procent. Omdat New Jersey hoofdzakelijk uit voorsteden bestaat, is de deelstaat typisch voor modern Amerika. De bitterheid over de belastingheffing in New Jersey zal als een belangrijke boodschap aan alle Amerikaanse politici worden opgevat. “Je kunt nooit fout gaan door gelijk te hebben”, zei Florio echter in de toespraak, waarin hij zijn verlies toegaf.

In Virginia heeft de Republikein George Allen de gouverneursverkiezingen gewonnen van de Democrate Sue Terry. Zij had een wachtperiode van vijf dagen voorgesteld voor de aanschaf van vuurwapens. Hoewel dat voorstel populair was, vonden de kiezers het toch niet belangrijk genoeg. De meesten denken dat het toch niet helpt. Winnaar Allen had voorgesteld misdadigers niet meer vervroegd in voorwaardelijke vrijheid te stellen. De vertrekkende gouverneur van Virginia, Douglas Wilder, is een Democraat.

De Republikeinse overwinningen hebben het gezag van president Clinton aangetast. Het is slecht nieuws voor Democratische Congresleden die Clintons hulp willen inroepen voor hun herverkiezing volgend jaar. Dat maakt het voor Clinton des te moeilijker om controversiële voorstellen als het Noordamerikaanse Handelsverdrag door het Congres te krijgen.

    • Maarten Huygen