Uddel; Slag om de apotheken op de Veluwe

Op de Veluwe wordt dezer dagen een 'klein drama' uitgevochten. Drie huisartsen dreigen hun vergunning voor een apotheek-aan-huis - en de daarmee samenhangende inkomsten - te verliezen omdat een 'ondernemende' apotheker daarom verzoekt.

UDDEL, 3 NOV. De apotheker is opgeleid om poeders, pillen en zalven te bereiden en te distribueren. De huisarts is opgeleid om bij zijn patiënten de juiste diagnose te stellen en daarbij eventueel medicijnen voor te schrijven.

Ieder zijn beroep, stelt apotheker R. Denee uit Elspeet. Samen met een collega heeft hij twee apotheken in Putten. Per 1 juli vestigde hij zich ook als apotheker in Elspeet. Binnenkort komt er een apotheker bij en na vijf jaar hoopt Denee een goeddraaiende apotheek met vier assistenten te hebben opgezet. Zelf gaat hij dan weer terug naar Putten.

De 'ondernemende apotheker' vestigde zich in Elspeet tot groot ongenoegen van de plaatselijke huisartsen die geen behoefte hadden aan een apotheek. Zij willen en kunnen zèlf de Elspeters van geneesmiddelen voorzien. Ook tot groot ongenoegen van huisarts G. Slob uit het nabijgelegen dorp Uddel die zijn apotheek-aan-huis dreigt te moeten opheffen omdat de nieuwe apotheker uit Elspeet daarom heeft verzocht bij de Commissie Gebiedsaanwijzing voor de Geneesmiddelenvoorziening.

Denee liep al in 1990 met zijn plannen rond. “Ik vond deze omgeving rijp voor een apotheek en ik ben heel rustig de boel gaan verkennen door middel van gesprekken en een onderzoek naar de haalbaarheid van een vestiging. Meermalen heb ik contact gezocht met de huisartsen, maar die wilden van niets weten. Natuurlijk was ik ook bereid om goodwill te betalen voor hun inkomstenderving. Dat zou neerkomen op ongeveer een ton per praktijk plus de voorraad die ik dan zou overnemen.” Het gaat om twee praktijken in Elspeet (4.000 inwoners) en één in Uddel (2.000 inwoners).

Op de Veluwe wordt gesproken van een “klein drama” omdat de bewoners van Uddel bij sluiting van de apotheek van dokter Slob op de fiets of in de auto hun medicijnen elders moeten gaan halen. De vereniging Uddels Belang, die zich sinds 1926 inzet voor de bewoners van Uddel - of het nu gaat om het agrarisch bedrijvenbeleid of het gebrek aan woningen - schreef een woedende brief aan staatssecretaris Simons (volksgezondheid) en tachtig andere politici en belangrijke personen in de gezondheidszorg, waarin de gevolgen van sluiting van de apotheek van dokter Slob voor Uddel uiteengezet worden.

Morgen beslist de Commissie Gebiedsaanwijzing opnieuw over de intrekking van de vergunning van de drie apotheekhoudende huisartsen. In een eerder stadium heeft de commissie de beslissing aangehouden om nog een aantal dingen te onderzoeken.

In de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening staat dat de apotheker het alleenrecht heeft op de distributie van medicijnen, tenzij er in een bepaald gebied geen apotheek is. Dan krijgt de huisarts een tijdelijke vergunning om zelf de medicijnen te verstrekken. Als de commissie bepaalt dat een huisarts zijn vergunning moet inleveren, betekent dat een inkomstenderving van ongeveer een derde van zijn salaris, en - zelfs al sluit de nieuw gevestigde apotheek binnen een jaar - een nieuwe vergunning wordt niet meer afgegeven.

Wat zijn dan de criteria, waaraan een apotheekhoudende huisarts aan moet voldoen? Een van de belangrijkste is de afstand van apotheek tot dichtstbijwonende patiënt. Bedraagt deze meer dan 3,5 kilometer dan kan de huisarts zelf de patiënten bedienen. Dat zou voor de huisartsen in Elspeet in ieder geval betekenen dat zij hun vergunning kwijt raken. Voor huisarts Slob in Uddel kan de afstand van doorslaggevend belang zijn. Hij voorziet ook de buitengebieden Meerveld en Nieuw-Milligen van medicijnen en die gebieden liggen nog weer verder van de apotheek in Elspeet. De afstand Uddel-Elspeet (van plaatsnaambord tot apotheek) bedraagt 2,8 kilometer, de afstand apotheek tot wezenlijk deel van Slobs patiënten wel 3,5 kilometer. De Commissie Gebiedsaanwijzing bekijkt nu de randvoorwaarden voor de huisapotheek van Slob.

Voorzitter P. van Rhee van Uddels Belang probeert wanhopig de commissie op andere gedachten te brengen. “Vijftien jaar geleden hebben we de komgrens verlegd om verkeerstechnische redenen. Het plaatsnaambord hebben we toen driehonderd meter verderop neergezet zodat de vrachtwagens eerder zouden gaan afremmen. Dat komt ons nu duur te staan. Dat bord moet dus eigenlijk weer teruggezet worden - dat scheelt ons misschien net een apotheek!”

In Nederland zijn nog 780 apotheekhoudende huisartsen die langzaam aan door de zogenoemde penetratie-apotheken worden overgenomen. “Jonge artsen worden hier gewoon opgerold”, briest huisarts J.A. Polderman. Hij verwijt de apotheker 'geldmakerij' en 'onvoldoende realiteitszin'. Volgens Polderman heeft de apotheek nooit genoeg patiënten voor een rendabele apotheek. En zeker niet als hij en de andere huisartsen hun patiënten nóóit naar deze apotheker zullen verwijzen.

De grieven zitten diep. Apotheker Denee begrijpt dat en merkt het ook. De smaakvol verbouwde apotheek is stil en verlaten. Ongeveer twee recepten per dag en wat handverkoop - daar blijft het vooralsnog bij. Denee had niet verwacht dat de tegenwerking van de huisartsen zo hardnekkig zou zijn. “Als ik dat vantevoren had geweten was ik waarschijnlijk rustig in Putten blijven zitten.”

    • Margot Poll