Jeltsin: 'harde hand' is gevaar voor democratie

MOSKOU, 3 NOV. President Boris Jeltsin van Rusland heeft gisteren gewaarschuwd dat de democratie gevaar loopt, doordat sommige regeringsfunctionarissen met harde hand willen regeren. Hij riep op tot krachtige constitutionele controlemechanismen. Bovendien uitte Jeltsin gisteren voor het eerst kritiek op de regering van premier Viktor Tsjernomyrdin.

Het neerslaan van de parlementaire opstand, een maand geleden, heeft volgens de Russische president sommige hoge functionarissen binnen de regering in staat gesteld hun bevoegdheden te buiten te gaan en “per decreet” te gaan regeren. Volgens Jeltsin moet daar snel een eind aan worden gemaakt. “Ik ben bezorgd over het feit dat sommigen een smaak voor de noodtoestand hebben ontwikkeld. Ik krijg soms ontwerp-decreten en andere documenten voorgelegd die sterk afwijken van de bestaande wetgeving en die de autoriteiten ertoe brengen met willekeur op te treden”, aldus Jeltsin tijdens een zitting van de ministerraad.

Tijdens de bijeenkomst hekelde Jeltsin de regering van Tsjernomyrdin, omdat die de rebellie van het parlement “niet heeft kunnen bezweren” en “niet in staat is” de meest urgente economische, sociale en politieke beslissingen te nemen. Ze heeft het gevaar van de opstand “onderschat”. “We hebben blijk gegeven van een onvergeeflijke zelfvoldaanheid”, aldus de president. Hij zei dat ook nu nog strikte maatregelen nodig zijn om in de toekomst “politiek terrorisme” te voorkomen en hekelde “de laksheid van de machtsorganen” die de opstandelingen in het Witte Huis in staat heeft gesteld twee weken lang de aandacht op zich te vestigen.

Waarnemers brengen de opmerkingen van Jeltsin in verband met de komende parlements- en presidentsverkiezingen. De president zou zich willen profileren als een leider die boven de partijen en de regering staat en die zich wil distantiëren van impopulaire maatregelen van de regering.

Eveneens gisteren pleitte een hoge functionaris van de Russische veiligheidsdienst, de vroegere KGB, voor een uitbreiding van de bevoegdheden van de dienst. Volgens Jevgeni Savostjanov, hoofd van de Moskouse afdeling van het Ministerie van Veiligheid, moet de dienst worden gemachtigd politieke partijen te bespioneren. In een vraaggesprek met de Izvestia zei hij dat de komende maanden rellen kunnen worden verwacht, veroorzaakt door communistische tegenstanders. “Het is duidelijk dat een herhaling van hun gewapende oppositie onvermijdelijk is.” Als de samenleving zich tegen politieke extremisten wil beschermen, aldus Savostjanov, moet ze “specialisten opdragen politieke partijen in het oog te houden.” “In een instabiele maatschappij als de onze is het absoluut onduidelijk tot welke extremen een partij kan gaan.” (Reuter, AP, AFP)