Gulden steunt op sociaal akkoord

AMSTERDAM, 3 NOV. De Duitse mark en de gulden moesten begin deze week terrein prijsgeven, zowel ten opzichte van de dollar als de overige EMS-valuta's.

Positieve berichten over de Amerikaanse economie en negatieve over de Duitse, gecombineerd met de aankondiging van een repo-tender in Duitsland (derhalve tegen variabel tarief), vormden de belangrijkste aanleiding. De overstap door de Bundesbank van een vast naar een variabel repo-tarief gaf voeding aan de gedachte van spoedige renteverlagingen in dat land en in Nederland. Toen de verlaging van het repo-tarief vanochtend slechts 1 basispunt bleek te zijn (van 6,40 procent naar 6,39 procent), herwonnen de D-mark en de gulden weer iets van het verloren gegane terrein.

Per saldo zijn de D-mark en de gulden in de verslagweek verzwakt. Binnen het EMS liep de spilkoersafwijking van de gulden ten opzichte van de zwakste munt, de Deense kroon, terug tot 5,1 procent, het laagste niveau sinds begin augustus. Ten opzichte van de Franse en Belgische munt was de teruggang minder sterk, omdat deze landen de afgelopen week geplaagd werden door sociale onrust en een verder oplopende werkloosheid. Naast de speculatie op een verlaging van het Duitse repo-tarief, speelde ook de tegenvallende ontwikkeling van de Duitse industriële produktie in september (min 2 procent, over 12 maanden min 7,6 procent) een rol. Dit gaf voeding aan twijfels over het Duitse conjunctuurherstel en een spoedige verdere monetaire versoepeling.

In Nederland zou uitvoering van het concept-sociaal akkoord over loonmatiging in ruil voor extra werkgelegenheid en scholing de positie van de gulden kunnen versterken. Het akkoord zou namelijk een (geringe) bijdrage leveren aan het laag houden van de inflatie, aan beperking van de werkloosheidsstijging en aan het broodnodige herstel van de Nederlandse concurrentiepositie. Ondertekening van het akkoord, naar verwachting morgen, zou dus een welkome zaak zijn. In andere EMS-landen (België, Spanje), waar een sociaal akkoord minstens zo hard nodig is, zijn de onderhandelingen vastgelopen, hetgeen zijn neerslag heeft gehad op de betreffende wisselkoersen. Ook de Franse franc heeft te lijden van sociale onrust (stakingen Air France).

Het terreinverlies van de gulden komt in de weekstaat tot uiting in de opwaardering van de valutareserves van DNB met 150 miljoen gulden. Voorts valt op de forse positieverbetering van 's Rijks schatkist met 11 miljard gulden. Die is vooral te danken aan de belastingafdrachten, die in verband met de kwartaalultimo (met één maand vertraging te betalen) extra hoog uitvielen. Deze belastingbetalingen moeten altijd op de laatste werkdag van de maand, in dit geval voor het weekeinde, binnen zijn. Mede door een technische storing bij de Bankgirocentrale kwamen veel betalingen pas op maandag binnen. Het gevolg was dat de banken vrijdag erg ruim in hun liquiditeits-jasje zaten en slechts voor 2 miljard gulden hoefden te trekken op het contingent (gemiddeld toegestaan beroep 4,2 miljard gulden per dag). De ruime geldmarktsituatie uitte zich in een daling van de daggeldrente tot circa 6 procent. Maandag trok DNB deze situatie weer recht door krap toe te wijzen op de jongste 3-daagse belening. Het contingentsberoep bedroeg de afgelopen 2 dagen dan ook gemiddeld liefst 5,8 miljard gulden, terwijl de daggeldrente weer tot 6,2 procent is gestegen.

Bron: Economisch Bureau ING Bank