Films over niet-westerse volkeren

Onthullen om te overleven - Inheemse volkeren en film. Amsterdam, Theater Soeterijn en Beurs van Berlage, t/m 14 november. Inl. tel. 020-66 85 723 of 020-69 38 625.

Als onderdeel van de manifestatie 'Stemmen van de aarde, de wereld van inheemse volkeren' organiseert ReRunprodukties een festival met zo'n veertig documentaire films over niet-westerse volken, waarvan een aantal van de hand is van leden van dergelijke volken zelf. Zo zijn er films van de Hopi-indiaan Victor Masayesva en van de Jakoetse cineaste Swetlana Sokolowa.

Veel filmers komen hun films zelf presenteren en zullen zich in lezingen uitspreken over het uitdagend uitgangspunt van dit festival. Want dat kreeg niet voor niets de titel Onthullen om te overleven. De samenstellers zijn namelijk van mening dat veel van de films die het festival toont, ontstonden ondanks de volkeren die er de hoofdrol in spelen. De festivalcatalogus spreekt zelfs van “Een Faustiaanse ruil”: inheemse culturen ondergaan bij voorbeeld het vastleggen van hun ceremonies als een aanslag op hun ziel. Maar aangezien film vaak de enige mogelijkheid is om aandacht te monopoliseren voor hun benarde omstandigheden kunnen ze weinig anders dan zich uitleveren aan de filmers, die, volgens de catalogus, geheel en al onderworpen zouden zijn aan de oppervlakkigheid van de moderne televisie. Fikse discusies liggen in het verschiet, want op die stelling is heel wat af te dingen. Dat blijkt al uit het festivalprogramma zelf, waar bijvoorbeeld de verre van behaagzieke Australische film Black Harvest wordt vertoond, een van elke hang naar exotisme verstoken film over de vergeefse gooi van een Papoeavolk naar aansluiting bij de Westerse wereld.