Swissair-baas: we zoeken nog steeds oplossing met de KLM

DALLAS, 2 NOV. Swissair-topman Otto Loepfe zou zo graag iets willen vertellen over operatie Alcazar, de codenaam voor de fusiegesprekken tussen zijn luchtvaartmaatschappij, KLM, SAS en Austrian Airlines. Maar het is niet verstandig om in deze fase commentaar te geven. En alles wat niet verstandig is, doen Zwitsers over het algemeen liever niet. Zo ook Loepfe, hoewel met moeite, want het kost hem even alvorens zijn besluit definitief vaststaat. “Het ligt allemaal erg gevoelig op dit moment”, vertelt Loepfe in de lobby van het Fairmont Hotel in Dallas waar hij de 49e jaarvergadering bijwoont van de IATA, de internationale organisatie van luchtvaartmaatschappijen.

Ter compensatie van zijn zelf opgelegde zwijgplicht wil de Zwitser wel wat kanttekeningen plaatsen bij alle geruchten die over de fusiegesprekken de ronde doen. De vier maatschappijen zouden, zo gonsde het vorige week, werken aan een scenario om de fusie definitief af te blazen. “Dat is echt klinklare onzin. Ik weet werkelijk niet waar dat vandaan komt”, vertelt Loepfe licht geïrriteerd. “We zijn nog steeds met elkaar op zoek naar een oplossing. Maar het blijkt in praktijk inderdaad zeer lastig en ingewikkeld om vier maatschappijen uit zes verschillende landen onder één noemer te krijgen.” Ingewijden menen dat aanstaande vrijdag, wanneer de directies van KLM, SAS, Swissair en Austrian in Stockholm samenkomen, een definitieve beslissing over Alcazar wordt genomen. Loepfe is voorzichtiger: hij schat dat de vier op z'n vroegst over twee of drie weken de knoop kunnen doorhakken. “Maar één ding is zeker: voor het eind van dit jaar nemen we een beslissing. Dan geldt 'make or break'!”, aldus de Swissair-president.

De besprekingen tussen de vier Europese maatschappijen duren veel langer dan aanvankelijk gedacht. Toen in januari van dit jaar de eerste contacten tussen Swissair, SAS, Austrian en de KLM werden gelegd, lag ondertekening van een principe-akkoord ('memorandum of understanding') in de zomer in het verschiet. Inmiddels zijn de papieren nog steeds niet gesigneerd. Het grote probleem dat het kwartet afhoudt van tekenen is de keuze van een Amerikaanse partner. De strijd gaat tussen KLM-partner Northwest en het aan Swissair gelieerde Delta Airlines. En zowel de Nederlanders als de Zwitsers blijken zeer verknocht aan hun partner in de VS.

Swissair wakkerde vorige week het vuurtje onder operatie Alcazar flink aan toen marketing-baas Paul Reutlinger in het openbaar verklaarde dat Northwest in zijn ogen “financieel ziek” was. Alleen Delta, waarin de Zwitsers een belang van vijf procent houden, was goed genoeg voor Swissair in Alcazar. Na alle comotie die naar aanleiding daarvan ontstond, haastte Swissair zich eind vorige week via een officiële verklaring te melden dat de interpretatie van Reutlingers woorden fout was. Swissair had slechts willen melden dat het veel vertrouwen heeft in Delta. Loepfe onderschrijft die houding nogmaals: Swissair is nog steeds, zoals aan het begin van de gesprekken is afgesproken tussen de vier maatschappijen, bereid Delta te laten vallen als dat de beste oplossing is voor operatie Alcazar. Het blijft voor de Zwitsers een simpele afweging van feiten: wie van de twee Amerikaanse maatschappijen biedt de meeste voordelen?

De KLM poogt Northwest, waarin zij een belang heeft van twintig procent, onder meer bij haar beoogde partners te promoten op het luchtvaartpolitieke vlak. Northwest en de KLM werken sinds vorig jaar intensief samen. Dat kan onder meer omdat de VS-regering deze combinatie anti-trust immuniteit toekende. Volgens de KLM zou het Alcazar-kwartet als het Northwest als VS-partner zou kiezen daarvan meteen kunnen profiteren. Maar inmiddels blijkt dat ook over dit punt de meningen sterk verschillen. “Daar hebben zelfs de juristen uiteenlopende gedachten over”, aldus Loepfe. Volgens de Zwitsers is het allerminst zeker dat Northwest in combinatie met de vier Alcazar-maatschappijen de anti-trust immuniteit die zij nu heeft behoudt. Evenmin is het uitgesloten dat, zoals de KLM steeds heeft verondersteld, dat Delta die anti-trust immuniteit in combinatie met de Alcazar-maatschappijen nooit zou kunnen krijgen omdat de maatschappij veel te groot is. “Dat wordt op dit moment allemaal nog onderzocht”, legt Loepfe uit. Het is duidelijk dat hier de kansen voor Swissair in de gesprekken liggen.

Intussen zijn alle vier de Europese maatschappijen 'gewoon' doorgegaan met hun speurtocht naar alternatieve partners, mocht operatie Alcazar mislukken. “We zijn allemaal blijven kijken en blijven praten met andere maatschappijen”, vertelt Loepfe, de enige van de drie Alcazar-presidenten die in Dallas is. Austrian, dat voor de alliantie de belangrijke luchthaven van Wenen inbrengt als doorvoerhaven naar Azië, flirt al enige tijd met het Duitse Lufthansa dat de Oostenrijkers graag zou willen inlijven. De Oostenrijkers zullen over ruim een week hun keuze bekendmaken maar neigen vooralsnog een voorkeur voor Alcazar te hebben.

Ook Swissair houdt de Duitsers als een alternatief achter de hand. Als Otto Loepfe het gesprek wil afronden en nogmaals excuserend uitlegt waarom hij helaas verder niet meer over Alcazar kan vertellen, wordt hij daar onverwacht aan herinnerd. Een Duits sprekende collega tikt hem even op de schouder: het is Jürgen Weber, president van Lufthansa. Of Loepfe dadelijk even tijd heeft om even te praten. Loepfe knikt bevestigend.