'Een GATT-akkoord is binnen handbereik'

GENÈVE, 2 NOV. GATT-topman Peter Sutherland heeft gisteren gezegd dat een wereldhandelsakkoord “binnen handbereik” is. In een rede voor de onderhandelaars van de aangesloten landen waarschuwde hij tegelijkertijd de EG en de VS hun geschillen die een overeenkomst in de weg staan, bij te leggen.

Volgens Sutherland is er in de onderhandelingen sprake van “een aantal positieve bewegingen”. Maar er mogen in de eindfase niet te veel onopgeloste kwesties op tafel blijven liggen, aldus de directeur-generaal. De uiterste datum is vastgesteld op 15 december, omdat dan het onderhandelingsmandaat van het Amerikaanse Congres afloopt. Tot die datum heeft het Congres alleen het recht een eventueel akkoord in zijn geheel goed of af te keuren zonder de mogelijkheid van amendering.

Sutherland deed een dringend beroep op de vier belangrijke handelsblokken VS, EG, Japan en Canada (de zg. 'Quad-landen') sneller voortgang te maken op het punt van de markttoegang. Hij sprak van een “jammerlijke mislukking” in de pogingen een akkoord uit te werken over tariefsverlagingen, nadat de 'Quad-landen aan de vooravond van de G7-top in Tokio een principe-overeenstemming hadden bereikt. Volgens Sutherland moet op dit terrein binnen twee weken “zichtbare en concrete vooruitgang” worden geboekt. Washington en Brussel hebben elkaar ervan beschuldigd afspraken niet na te komen over vermindering van de hoogste importtarieven op sterk beschermde goederen. In de VS gaat het o.a. over textiel en in de EG om visprodukten. De Canadese voorzitter van het GATT-comité dat over markttoegang onderhandelt, toonde zich vorige week volgens diplomaten optimistisch dat voor half november overeenstemming kan worden bereikt.

Een andere hindernis wordt gevormd door de dienstensector, waaronder vooral bank- en verzekeringswezen. De VS zijn zeer ontstemd over de terughoudendheid van de landen in Zuidoost-Azië hun markten voor financiële diensten te openen. Washington wil nu een 'tweesporenbeleid', waarbij landen die hun markt verder openstellen voor Amerikaanse ondernemingen op meer concessies kunnen rekenen. Dit gaat in tegen de filosofie van de GATT dat alle landen dezelfde voordelen moeten krijgen. Volgens diplomaten hebben verschillende landen zich gisteren een besloten zitting van het zogenoemde 'Trade Negotiating Committee' ongerust getoond over het Amerikaanse idee.

In Parijs deed de Franse senaatsvoorzitter René Monory de oproep een GATT-akkoord te tekenen, ondanks de bezwaren van zijn land tegen de landbouwafspraken. (Reuter, AP, AFP, DPA)