Beurs straft handelaar zwaar voor overtredingen; Oud-Capel-directeur: beurs wil een voorbeeld stellen

AMSTERDAM, 2 NOV. De Amsterdamse effectenbeurs heeft de handelaar J. Th. ('Hannie') Vermeulen zwaar gestraft voor overtreding van de beursreglementen en schending van de gedragscode in zijn tijd als directeur van het commissionairshuis Van Meer James Capel (VMJC). Vermeulen die begin dit jaar bij VMJC werd ontslagen, is voorwaardelijk geschorst voor zes maanden met een proeftijd van anderhalf jaar.

De straf is opgelegd door de commissie van orde, die van mening is dat Vermeulen zich vorig jaar onder meer heeft schuldig gemaakt aan 'belangenverstrengeling' en 'oneigenlijk gebruik' van een handelstechniek. Vermeulen, in 1987 nog door de beurs uitgeroepen tot 'handelaar van het jaar', is er zelf van overtuigd dat de beurs met zijn straf “een voorbeeld” wil stellen. “De gedragscode is de afgelopen jaren een belangrijk punt voor de beurs geworden.”

Vermeulen stapt mede naar aanleiding van de tuchtrechterlijke sanctie met ingang van 2 december uit het beursbestuur - “met sommige bestuurders wil ik niet meer om één tafel zitten” - en enkele commissies. Op het moment dat zijn beurslidmaatschap een dezer dagen definitief wordt gecontinueerd, gaat Vermeulen aan de slag bij de commissionair Leemhuis & Van Loon, waar hij ook 30 procent de aandelen krijgt. Hoewel Vermeulen het niet eens is met de straf (“onevenredig zwaar”) gaat hij niet in beroep bij de commissie van beroep, naar hij zelf zegt om dat hij “baalt van het gedoe dat al negen maanden duurt”.

Vermeulen is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de bekendste beurshandelaren. Van Meer - later Van Meer James Capel - groeide onder zijn leiding uit tot een van de grootste effectenhuizen in Amsterdam. Eind vorig jaar werkten bij Van Meer James Capel 70 mensen, tegen nog geen tien werknemers in 1986. Op 25 januari van dit jaar werd Vermeulen ontslagen door de Britse moedermaatschappij James Capel, nadat een verlies van 934.000 gulden op transacties voor particulieren was geleden. Bij een rechterlijke beschikking op 27 april kocht Vermeulen zijn concurrentiebeding af voor een bedrag van 1 miljoen gulden, zodat hij aan de slag kon blijven in het effectenbedrijf.

Aanleiding voor het ontslag bij VMJC was een conflict over verliezen op zogeheten 'tussenrekeningen' in 1992. Tussenrekeningen worden gebruikt om enkele dagen aandelen op te verzamelen tot het moment dat de transactie is afgerond en de stukken onder een nota en voor een gemiddelde koers worden geleverd aan de cliënt. Voor ongeveer 20 tot 30 cliënten kocht VMJC vorig jaar augustus gedurende enige dagen aandelen in onder meer Fokker en HES, waarvan de koersen daags erna een forse tik kregen. Vermeulen: “Omdat de particulieren bij ons al niet lekker draaiden met die toen beroerde lokale markt, heb ik besloten om die stukken te laten staan op de tussenrekening van Capel en ze niet te leveren in de hoop dat de koersen later weer wat zouden aantrekken”.

Volgens de interne regels van James Capel mogen stukken echter niet langer dan vijf dagen op een tussenrekening staan. Bovendien liepen door de verslechtering van de koersen voor Capel de verliezen op tot bijna een miljoen gulden. De orde-commissie, die zich op 19 oktober formeel uitsprak over een klacht van de commissie van gedelegeerden, tilt zwaar aan wat zij noemt “structureel overtreden van de interne richtlijnen”. Vermeulen heeft naar de mening van de commissie zijn moedermaatschappij te laat ingelicht over de omvang van de verliezen op de tussenrekeningen. De gedragscode is volgens de commissie overschreden door “te handelen in strijd met hetgeen eenieder die in de effectenhandel actief is betaamt”.

Vermeulen zegt daarover: “Vorig jaar heb ik op 23 september de leiding verteld dat er een verlies van 3 tot 4 ton zat aan te komen en op 1 december heb ik 'n bedrag van 700.000 tot 1 miljoen gulden geïndiceerd. Dat heb ik niet schriftelijk gedaan en ik heb niet de tussenrekeningen genoemd. De termijn van vijf dagen is een interne regel en ik vraag me af in hoeverre de beurs zich hierover moet uitspreken. Als de interne regel is dat ik twee maal per dag naar de toilet mag, moet de beurs dan bepalen of het misschien ook drie keer mag zijn?”

Vorig jaar draaide Vermeulen ten behoeve van een cliënt een aankoop van aandelen Philips terug, waardoor de klant 10.000 gulden bespaarde. Vermeulen deed dit met een zogeheten 'storno', een terugboeking die uitsluitend dient te geschieden als er een fout is gemaakt met een transactie. De orde-commissie spreekt van een 'oneigenlijk gebruik van de storno' en een overtreding van het beursreglement. Vermeulen erkent dit: “Ik had de aandelen gewoon op de beurs moeten verkopen en de klant schade moeten vergoeden. Dat had alleen twee handelingen gekost in plaats van één.” De beurshandelaar voegt daaraan toe dat hij de afgelopen jaren “wel tien keer” dergelijke storno-transacties heeft gedaan.

In één geval heeft Vermeulen volgens de orde-commissie heeft opgetreden als aandeelhouder Van Meer en als directeur en als privé-persoon. Zo heeft hij zich schuldig gemaakt aan “vermenging van belangen” en “persoonlijke verrijking”. Deze aantijging maakt Vermeulen hels: “Ik had een kennis leningen verstrekt voor bij elkaar 70.000 gulden. Tezelfdertijd had ik privé claims voor aandelen Vredestein gekocht, die uiteindelijk 85.000 gulden opbrachten. Omdat deze kennis in de put zat, heb ik de claims op zijn naam laten zetten. Hij heeft hiermee uit eigen beweging die leningen afbetaald. Ik zie geen belangenvermenging en zeker geen persoonlijke verrijking.” De commissie van gedelegeerden had overigens ook gezegd dat “van persoonlijke verrijking evenwel geen sprake is geweest”.