Artsen fout bij afnemen rijbewijs

ROTTERDAM, 2 NOV. Het Centraal Medisch Tuchtcollege heeft vorige week vijf waarschuwingen gegeven aan medisch specialisten, die het ministerie van verkeer en waterstaat op grond van ongefundeerde prognoses hebben geadviseerd rijbewijzen in te trekken van automobilisten die bij controle meer dan twee promille alcohol in hun bloed hadden.

Bij dergelijke misdrijven en overtredingen kan de minister van verkeer en waterstaat - buiten de normale rechtsgang om - een psychiater vragen de berijder van het motorvoertuig te onderzoeken en op grond van diens bevindingen overgaan tot tijdelijke of definitieve intrekking van het rijbewijs. Minister Maij-Weggen wil op die manier 10.000 rijbewijzen per jaar intrekken.

Verkeer en Waterstaat verwacht in deze gevallen dat een psychiater op grond van een onderzoek voorspelt hoe een automobilist zich in de toekomst in het verkeer zal gedragen.

Professor dr. F.G. Zitman, voorzitter van de Vereniging voor Psychiatrie, concludeerde onlangs echter in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde dat psychiaters daartoe meestal niet in staat zijn.

Het tuchtcollege gaf een zenuwarts uit Reeuwijk vorige week twee waarschuwingen. Een neuroloog uit Nijmegen kreeg eenzelfde maatregel opgelegd, evenals een internist uit Zeewolde, die ten onrechte conclusies had overgenomen van een psychiater-neuroloog die eerder zelf ook tot een waarschuwing was veroordeeld.

Het Centraal Medisch Tuchtcollege oordeelde in het geval van de neuroloog dat niet is gebleken dat de betrokken automobilist afhankelijk was van alcohol. Het college vindt dat de betrokken arts te verwijten valt dat hij op basis van onvoldoende bevindingen de conclusie heeft getrokken dat iemand ongeschikt is om motorvoertuigen te besturen.

In een ander geval oordeelde het college dat een internist die optreedt als adviseur voor het ministerie van verkeer en waterstaat niet op basis van een psychiatrisch rapport tot de aanbeveling kon komen iemand ongeschikt te verklaren.

Een nieuw psychiatrisch rapport, opgesteld omdat de automobilist in beroep was gegaan, had volgens het college door de internist ook niet aanvaard mogen worden als uitgangspunt voor een medisch advies van ongeschiktheid aan de minister. “Het rapport voldoet niet aan redelijk te stellen eisen”, aldus het Centraal Medisch Tuchtcollege.

Pag.3: Tuchtcollege kritisch over rol specialist

Diezelfde internist nog eens iemand ongeschikt voor autorijden verklaard. Vervolgens is in dit geval een nieuw onderzoek door zowel een psychiater als van een andere internist ingesteld. Op grond daarvan concludeerde de veroordeelde internist dat de betrokken automobiliste slechts tijdelijk - voor drie jaar - een rijbewijs kon krijgen. De “suggestie van beperking tot drie jaar is nergens op gebaseerd, behoudens op de voorgeschiedenis. De voorgeschiedenis van het hoge alcoholpromillage is strafrechtelijk beoordeeld en is aanleiding geweest voor het medisch onderzoek. De conclusie dat op grond van de voorgeschiedenis een beperking tot drie jaar zou kunnen worden opgelegd duidt op een, niet op bestaande wetgeving gestoelde, administratieve beslissing en niet op een medisch oordeel”.

Over een zenuwarts heeft het college geoordeeld dat hij een psychiatrisch rapport heeft gemaakt, waarin iemand wordt geschetst als “sensitief met neiging tot primair reageren”, maar primair reageren behoort in beginsel niet bij het sensitieve karakter. Bij de conclusie op grond, waarvan iemand niet in staat zou zijn verantwoord aan het gemotoriseerd verkeer deel te nemen, ontbreekt volgens het college een psychiatrische beschouwing met een begrijpelijke en logische onderbouwing.

Volgens het College heeft de betrokken automobilist zichzelf en anderen in gevaar gebracht door na excessief alcoholgebruik de weg op te gaan. “Maar dat is hier niet aan de orde. Vraag is of op grond van het gedane onderzoek op verantwoorde wijze een medische prognose kan worden gemaakt met betrekking tot het alcoholgebruik van klager, zulks in verband met het besturen van een auto. Het Centraal College is van oordeel dat in elk geval het door de zenuwarts gedane onderzoek een dergelijke prognose niet verantwoord heeft gegeven”.

Het Centraal Medisch Tuchtcollege wijst er in dit geval op dat het niet de taak heeft om aan te geven op welke wijze het gevaar van “alcohol op de weg” kan worden bestreden. “Zulks kan niet plaatsvinden door een medisch onderzoek, dat niet tot een verantwoorde prognose komt.” In een oordeel over een ander rapport van dezelfde zenuwarts stelt het college nog eens vast, dat ook hierin zonder nadere toelichting het in beginsel onduidelijke beeld wordt geschetst van iemand die sensitief zou zijn, met een neiging tot primair reageren. “Alleen de zogenaamde klinische blik is onvoldoende om tot die conclusie te komen bij een eenmalig, betrekkelijk kort (maximaal twee uren durend) onderzoek”, aldus het Centraal Medisch Tuchtcollege.