Kamerleden ontsteld over koele houding VS

WASHINGTON, 1 NOV. Een delegatie van Nederlandse Tweede-Kamerleden is tijdens gesprekken met Amerikaanse regeringsfunctionarissen in Washington ontsteld geraakt over de nieuwe Amerikaanse koelheid tegenover Europa. Nederland, zo constateerden de Kamerleden, staat op een aanzienlijk lager plan dan voorheen.

Leider van de delegatie - bestaande uit zeven leden van de Vaste Commissie van buitenlandse zaken, J. van Houwelingen (CDA): “Het is duidelijk anders dan vroeger. Het Atlantische Bondgenootschap was een centraal punt in Washington. Nu is het één van de relaties. Europa is nu even belangrijk als Azië”.

Hij vreest een soort à la carte Navo, waarbij iedere lidstaat zou kunnen kiezen wanneer het mee zou doen. De CDA'er De Hoop Scheffer: “Ze handhaven wel hun 70.000 tot 100.000 man troepen in Europa. Maar daar blijft het dan ook bij. Vroeger kreeg je daar altijd precies te horen wat ze vonden. Nu vragen ze: wat vinden jullie ervan, wat doen jullie, Europa, zelf eigenlijk. Een heel andere atmosfeer”.

F.W. Weisglas (VVD) is “buitengewoon teleurgesteld”, zeker omdat de Navo en de Atlantische relatie de hoekstenen zijn voor het buitenlandse beleid van de VVD. “Het is wel duidelijk dat de Amerikanen tegen een geïntegreerde Navo zijn. Ze hameren sterk op een Europese defensie-identiteit. Ze zien veel in de Westeuropese Unie, die toch niet meer is dan een padvindersclub. Men heeft het ook over ad hoc coalities voor vredeshandhaving en vredesafdwinging”.

Erg duidelijke standpunten over de inrichting van een aparte Europese defensie-identiteit hadden de Amerikaanse gesprekspartners in het ministerie van Buitenlandse Zaken, het Pentagon, het Witte Huis niet. Ze vroegen aan de Kamerleden wat zij ervan vonden. Volgens M. van Traa (PvdA) wordt Europa nu verantwoordelijk gesteld voor het eigen veiligheidsbeleid en dat zou al eerder hebben moeten gebeuren. “We zijn volwassen geworden en dat zullen we moeten waar maken”, zei hij.

J. de Hoop Scheffer (CDA) meent dat Amerika weinig selectief is in het aanbieden van een partnership for peace met de Navo aan voormalige Oostbloklanden: “Als je het aan iedereen aanbiedt, vraag ik me af wat het nog voor zin heeft”. Hij trekt de conclusie dat Nederland zich voortaan meer moet concentreren op Europa, op economische politiek en met name op Duitsland. “We moeten blijvend streven naar Europese integratie”.

Ook werd de Kamerleden duidelijk gemaakt dat het mislukken van een Gatt-akkoord kwalijke gevolgen zou hebben voor de betrokkenheid van Amerika met West-Europa. “Nog geen maand na 15 december (de deadline voor Gatt) is er een Navotop. Dan is de sfeer zodanig bedorven dat er niet veel meer uit komt”, aldus De Hoop Scheffer.