'Joodse intifadah' tegen Rabin en de Palestijnen

TEL AVIV, 1 NOV. De Israelisch-Palestijnse autonomie-besprekingen zijn vandaag in Taba hervat tegen de achtergrond van een 'joodse intifadah' op de Westelijke Jordaanoever tegen de Palestijnen en het gezag van premier Yitzhak Rabin.

De door de moslim-fundamentalistische organisatie Hamas opgeëiste moord op een joodse kolonist uit de nederzetting Beit-El, nabij Ramallah, is het startsein geworden van een met geweld tegen de Palestijnen gepaard gaande o. Saeb Erekat, een van de Palestijnse onderhandelaars, heeft vanmorgen opgeroepen tot het oprichten van een internationaal orgaan om de Palestijnen tegen de kolonisten te beschermen.

Zaterdagochtend werd het lijk van de vermoorde kolonist gevonden in zijn uitgebrande auto, enkele kilometers van Beit-El. Gisteren werd een Palestijn van de Islamitische Jihad nabij de grenspost Erez in de Gazastrook gedood nadat hij met een mes een Israelische werkopzichter had neergestoken. De gewonde man schoot de Palestijn met zijn revolver dood. Zaterdag werd in Kalkilya op de Westelijke Jordaanoever een bekende Palestijnse landeigenaar vermoord die sedert 1967 Palestijnse grond aan Israelische instanties verkocht.

Geconfronteerd met deze golf van geweld zei premier Rabin zaterdagavond dat “de Arabieren die moorden en de joden die tekeer gaan de vijanden van de vrede zijn”. De kolonisten en politici uit de de nationalistische oppositie zijn ziedend dat Rabin het lef had de Palestijnse moordenaars en het joodse verzet daartegen over één kam te scheren. Rabins woorden vielen als olie op het vuur van de verontwaardiging van de ruim 120.000 kolonisten over de moord op de inwoner van Beit-El.

De gemoederen van de kolonisten waren reeds verhit door de vrijlating, vorige week, van ongeveer zevenhonderd Palestijnse gevangenen. Vanmorgen vroeg hebben zij voor de tweede opeenvolgende dag zij op last van de Raad van joodse nederzettingen ook weer de belangrijkste kruispunten in de bezette gebieden enkele uren bezet om te voorkomen dat Palestijnen tijdig naar hun werk in Israel konden gaan.

De ernstigste onlusten deden zich echter zaterdagavond voor, toen het nieuws over het vinden van het lijk van de kolonist als een lopend vuurtje door de nederzettingen ging. Duizenden gewapende kolonisten gingen de wegen op, gooiden stenen naar Palestijnse auto's, staken enkele auto's in brand en trokken gewapend door Palestijnse dorpen en steden. “Het zijn gangsters”, zei de Palestijnse onderhandelaar Zyad Abu Zyad vanmorgen in Taba. Op verscheidene plaatsen kwam het tot een handgemeen tussen kolonisten en soldaten die opdracht hadden gekregen de rust en orde in de bezette gebieden te herstellen.

Het verzet tegen de vredespolitiek van de regering-Rabin heeft nu duidelijk een buiten-parlementaire vorm aangenomen. De Raad van joodse nederzettingen in bezet gebied coördineert sedert twee dagen het blokkeren van de wegen in de bezette gebieden. Rabbijn Yoel Bin-Nun, een invloed lid van deze Raad, sprak gisteren de veronderstelling uit dat Rabin erop uit is de situatie rijp te maken voor ontruiming van joodse nederzettingen in de bezette gebieden. “Ik zeg hem ronduit dat hij niet over de middelen beschikt om dat te doen.”

Indien het leger opdracht zou krijgen de verantwoordelijkheid voor zo'n “historische ramp” op zich te nemen moet het volgens deze rabbijn op gewapend verzet rekenen. Inwoners van de joodse nederzettingen hebben schriftelijke instructies van de Raad van nederzettingen gekregen zich voor te bereiden op acties.

De spanning onder de kolonisten neemt toe naarmate het duidelijker wordt dat de besprekingen met de Palestijnen in Taba vooruitgang boeken en er de komende dagen wordt onderhandeld over het terugtrekkingsschema van het Israelische leger en de samenstelling van de op te richten Palestijnse politie.

De nogal verhitte politieke sfeer in Israel kan van invloed zijn op de morgen te houden gemeenteraadsverkiezingen. Premier Rabin ziet de uitslag van deze verkiezingen als een graadmeter voor zijn vredespolitiek. De aandacht is op Jeruzalem gericht, waar de 83-jarige burgemeester Teddy Kollek zich opnieuw kandidaat heeft gesteld om de verkiezing van Ehud Ulmert (Likud) te voorkomen. De socialisten zijn van oordeel dat een Likud-burgermeester in Jeruzalem het vredesproces aanzienlijke schade kan berokkenen.