India reageert woedend op houding VS over Kashmir

NEW DELHI, 1 NOV. In India is dit weekeinde met woede gereageerd op uitlatingen eind vorige week van een hoge Amerikaanse functionaris in Washington die de Indiase soevereiniteit in Kashmir openlijk ter discussie stelde.

De Amerikaanse zaakgelastigde in New Delhi werd prompt ontboden op het ministerie van buitenlandse zaken, waar hem te verstaan werd gegeven dat dergelijke uitspraken door India worden geïnterpreteerd als partij kiezen voor Pakistan. Juist nu de spanning de afgelopen weken sterk is toegenomen door het beleg van een moskee met bewapende moslim-militanten in Srinagar, moeten de Amerikanen het vuur niet verder opstoken, oordeelde New Delhi.

Indiase politici verklaarden voor de verandering eenstemmig dat India Kashmir nooit zou opgeven en dat het zich niet zou laten koeioneren door de Verenigde Staten.

Het was vooral een opmerking van Robin Raphael, hoofd van het Zuid-Azië Bureau van het State Department in Washington, die de Indiërs in het verkeerde keelgat schoot. Tijdens een achtergrondgesprek met de media over Kashmir verklaarde Raphael donderdag: “Wij zien Kashmir als een omstreden gebied en dat betekent dat wij het Document van Toetreding niet erkennen in de zin dat Kashmir voor altijd een integraal deel van India is.”

Het bewuste document dateert van 26 oktober 1947 en hierbij verbond de toenmalige heerser van Jammu en Kashmir, maharadja Hari Singh, het lot van zijn gebieden aan India. Op dat moment was het conflict over Kashmir tussen India en Pakistan echter al in volle gang. Pakistaanse moslims, die van mening waren dat het overwegend islamitische gebied bij Pakistan hoorde, waren Kashmir enige tijd daarvoor binnen gevallen. Begin 1949 werd er ten slotte na VN-bemiddeling een bestand bereikt waarbij Pakistan voorlopig een derde deel van het gebied onder controle kreeg en India de rest.

Stilzwijgend heeft Washington sindsdien de Indiase heerschappij in Kashmir aanvaard, althans in het gebied onder controle in New Delhi. Ook de meeste andere landen volgden die weg. Het is volgens waarnemers dan ook niet verrassend dat India getergd reageert nu de Amerikanen plotseling de oude kwestie weer oprakelen, vooral gelet op de spanning in Srinagar.

India toonde zich niet gerustgesteld door een latere verklaring in Washington dat het beleid inzake Kashmir ongewijzigd bleef, want niemand distantieerde zich van de opmerking van Raphael.

Indiase kranten, die zich wanneer het om de Indiase buitenlandse belangen gaat altijd van de meest nationalistische kant laten zien, menen dat de betrekkingen tussen India en de Verenigde Staten door Raphaels optreden zware averij hebben opgelopen. Zij achten het waarschijnlijk dat de onderhandelingen waartoe India en Pakistan zich vorige maand aarzelend bereid verklaarden, voorlopig niet meer tot stand zullen komen.

    • Floris van Straaten