VN roepen de partijen in Haïti op tot overleg

PORT-AU-PRINCE, 30 OKT. In een poging de impasse in de Haïtiaanse crisis te doorbreken, heeft de speciale afgezant van de Verenigde Naties gisteren de betrokken partijen met spoed opgeroepen tot besprekingen, terwijl hij tegelijk dreigde met strengere sancties tegen het land.

Een door het regime afgedwongen staking legde de hoofdstad Port-au-Prince gisteren vrijwel stil.

De tegen de terugkeer van de verdreven president Jean-Bertrand Aristide gerichte politieke partijen in Haïti hebben inmiddels aangekondigd te streven naar de vorming van een tijdelijke regering en het houden van nieuwe verkiezingen binnen negentig dagen. De partijen verwijzen daarbij naar een artikel in de Haïtiaanse grondwet dat voorziet in gevallen waarin de gekozen president onmachtig is om te regeren. Met het blokkeren van het zogenoemde Akkoord van Governor's Island hebben de militaire machthebbers in Haïti de voor vandaag geplande terugkeer van Aristide naar zijn land onmogelijk gemaakt.

VN-afgezant Dante Caputo waarschuwde gisteren, na overleg met de ambassadeurs van de Verenigde Staten, Canada, Frankrijk en Venezuela (de groep van vier zogenoemde 'vrienden van Haïti') dat een poging tot het organiseren van nieuwe verkiezingen zal worden gezien “als een flagrante schending” van het Akkoord van Governor's Island. “De secretaris-generaal van de VN zal daarop reageren met een verscherping van de sancties tegen Haïti.” President Aristide heeft donderdag in een toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties gepleit voor een dergelijke verscherping van het embargo tegen zijn land.

VN-afgezant Caputo gaf alle bij het conflict betrokken partijen 24 tot 48 uur om te reageren op zijn herhaalde oproep tot onderhandelingen. Volgens Caputo kan het uitgangspunt van die onderhandelingen evenwel alleen maar het Akkoord van Governor's Island zijn waarvan de laatste fase de terugkeer vandaag van Aristide had moeten zijn. “Er kan niets worden heronderhandeld”, aldus Caputo op een persconferentie gisteren in Port-au-Prince.

Maar legerleider generaal Raoul Cédras liet in een vier uur durend radio-interview weten dat alleen de twee ondertekenaars van 'Governor's Island' (Aristide en hijzelf) kunnen beslissen over een verlenging van de termijn na 30 oktober.

Militairen, politie en hulppolitie in burger, zogenoemde attachés, dwongen gisteren in Port-au-Prince gewapenderhand een staking af van het openbaar vervoer, waardoor de hoofdstad vrijwel geheel stil kwam te liggen. Intussen hebben aan het militaire regime verbonden civiele bewegingen aangekondigd morgen een grote demonstratie te zullen houden voor het presidentiële paleis om het feit te vieren dat president Aristide vandaag niet naar Haïti zal terugkeren. Een woordvoerder van de Amerikaanse ambassade in Port-au-Prince zei gisteren dat “de militairen weliswaar deze slag hebben gewonnen, maar niet de oorlog”. Het gaat, aldus de woordvoerder, “in feite om een strijd om de ziel van dit land”.