Een kettingbrief in water en lucht

Als ik 's avonds thuiskom word ik dezer dagen welkom geheten door een vriendelijk en zacht gesnor.

Het is niet de poes die achter de deur verwachtingsvol op het baasje zit te wachten, maar een NSA-luchtfilter van het type 1200A, die tijdens mijn afwezigheid korte metten heeft gemaakt met verschraalde shagdampen en de lucht van sinaasappelschillen, die normaliter in mijn vrijgezellenwoning de dienst uitmaken. Ik heb het apparaat een weekje op proef meegekregen van Chris van Maasdijk, in het pop-circuit bekend als 'werelddrummer' (hij begeleidde onder anderen Richenel, Centerfold en de vroege Lois Lane), en bij NSA geregistreerd als dealer onder nummer 1321.97.078.

Ik hoorde over Chris van een radio-collega, die ook in bandjes speelt en zingt. In een half jaar tijd had zich een opmerkelijke metamorfose voltrokken bij de pop-drummer; hij zit 'keurig in het pak' en verdient 'bakken met geld', allemaal met de verkoop van filters, die kraanwater omtoveren in bronwater, of de lucht in huis zuiveren, zodat je als ouders kan blijven doorroken, ook als je twee astmatische kinderen hebt. En ze organiseren avondjes in dure hotels, waar je er meer over aan de weet kunt komen.

Als daar geen thuisfrontje in zit laat ik me hangen, dacht ik meteen, en krabbelde het telefoonnummer op een bierviltje. Als ik Van Maasdijk bel, word ik van harte uitgenodigd. Ik kan zelfs kiezen, want er zijn in het hele land diverse bijeenkomsten. Zo meld ik mij op een donderdagavond aan de balie van het Apollo Hotel. Ik word opgevangen door een keurige jongeman, die mij het zaaltje binnen moet loodsen, want de bijeenkomst is al begonnen.

Hè, wat is dat te laat komen toch een vervelende gewoonte, schiet het door me heen, terwijl ik een plaats vind op een der achterste rijen, waar nog ruimte te over is. Maar de schade valt mee, want het programma is nog niet verder gevorderd dan het onderdeel produkt-informatie, en dat kan ik allemaal opzoeken in de kleurenfolder, die ik al op zak heb. Op het moment dat op het diascherm de 600A verschijnt, een 'draagbaar luchtfiltersysteem voor in de auto, gemakkelijk aan te sluiten op de sigarettenaansteker', schuift iemand in een onberispelijk glimmend blauw kostuum met uitgestoken hand mijn rij in: “Hallo, Chris van Maasdijk, leuk dat je er bent!” We maken fluisterend een afspraak voor in de pauze, “dan geef ik je nog wat aanvullende informatie.”

Voor de zaal is de demonstratrice inmiddels aangeland bij haar slotconclusie over de 600A: “Na een lange rit stap je minder vermoeid uit de auto.”

Vervolgens neemt Chris van Maasdijk het woord. Hij zal ons iets vertellen over Network Marketing, een voor Nederland nog tamelijk nieuwe manier van verkopen. Reden waarom er nogal wantrouwig tegen aangekeken wordt. Terwijl het toch zo simpel is: De basis is vriendschap en vertrouwen, daarom werkt het systeem ook zo goed. “Ga maar na, als je op straat wordt aangesproken door een wildvreemde, die zegt dat je naar die of die film moet gaan, dan doe je het niet. Maar als je van een vriend of vriendin hoort dat je naar The Piano moet, dan zit je wèl de volgende avond in de bioscoop. Zonder dat de bioscoop die vriend een dubbeltje betaalt voor de mondreclame. Bij NSA worden die inspanningen wel beloond. Je bent eigen ondernemer, en vanwege de gigantische groei, kun je een fulltime inkomen creëren in deze business. Maar het gaat niet alleen om de omzet, het gaat ook om de nzet, die u als eigen ondernemer aan de dag legt.”

De zaal met aspirant-ondernemers laat zich geduldig uitleggen hoe de Network Marketing bij NSA werkt. Voor 55 gulden kun je een dealerovereenkomst sluiten, die het recht geeft filters te verkopen. Daarnaast kun je andere mensen 'motiveren' om ook dealer te worden. Ook deze dealers halen weer nieuwe mensen bij het bedrijf, die allemaal in hun vriendenkring mensen werven, die op hun beurt..., enzovoorts.

Via dit systeem, dat we kennen van de kettingbrief en het vliegtuigstoelenspel, zijn er enorme bedragen te verdienen. De vermenigvuldiging van de dealerlijnen zorgt voor de omzetgroei. Hoe beter je de mensen onder je motiveert, hoe meer je zelf verdient.

Op lichtbeelden wordt het 5-stappen systeem grafisch geïllustreerd, de promotieladder loopt op van dealer, via direct distributor en senior direct distributor naar de hogere echelons van sales coördinator en qualifying national marketing director en van daar naar national marketing director. Omdat NSA nog maar sinds dit voorjaar in Nederland actief is, heeft nog niemand deze bovenste trede van de ladder bereikt. Maar op de dia ziet het beklimmen van de ladder er nogal eenvoudig uit.

In de zaal wordt een gevoel merkbaar van opgewonden verwachting: Eigen baas met een inkomen van 26 duizend gulden per maand!

Van Maasdijk waarschuwt, onder excuses voor 'de enorme cijferbrij' van cumulerende percentages en potentiële salarissen, voor al te grote gemakzucht: “Denkt u nu niet dat u volgende week al in een Porsche naar het Apollo Hotel kunt komen.”

Na een korte inleiding Naoorlogse Wereldeconomie, waarin de groeisectoren van de afgelopen decennia worden doorgenomen (jaren '60: kunststoffen, jaren '70: onroerend goed, jaren '80: computers en automatisering) wordt ons uitgelegd dat het milieu in de jaren negentig de booming business is. En dus zitten we goed met onze water- en luchtfilters: “De luchtvervuiling wordt alleen maar erger, en ook de BASF blijft voorlopig nog wel even doorgaan met zijn lozingen in de Rijn.” Eigenlijk kun je er alleen binnenshuis wat aan doen, en dus is de markt willig voor de produkten van NSA.

Het hoogtepunt van de avond zijn de testimonials van mensen, die net als wij op een soortgelijk avondje in de wereld van door NSA gezuiverde lucht en water zijn gestapt.

Martijn Roos bezocht als journalist voor de VNU een avond, en vond het aanvankelijk “te mooi om waar te zijn”, maar weet nu beter: “In het begin heb ik fouten gemaakt, maar toen heb ik een pak gekocht, en ging het al een stuk vlotter.” Caroline van Eijk had geen zin tot haar 65ste op kantoor te zitten: “Ik heb wel wat beters te doen.”

Het meest opmerkelijk is de getuigenis van Alex Hemer-Webb, vijf jaar geleden nog kapper in Londen, compleet met dreadlocks, maar inmiddels een gewaardeerd (en kortgeknipt!) National Marketing Director in Engeland, en miljonair: Sharing products is sharing opportunities.

Bij de uitstaltafel leer ik van een oriëntaalse jongen, die een aantal familieleden heeft geïntroduceerd, dat de luchtfilters vooral zo goed werken vanwege het HEPA-filter: “Dat staat voor High Efficiency Particulate Air, ontwikkeld in de Tweede Wereldoorlog, dat filtert alles in het sub-micron bereik.”

En ik moet toegeven, dat is op een of andere manier bij het thuiskomen een geruststellende gedachte.