DISTRIBUTIELAND

Telkens duikt in de debatten over bijvoorbeeld de Betuwelijn of Groot-Schiphol de slogan 'Nederland Distributieland' op.

De verwijzingen naar onze Gouden Eeuw zijn niet van de lucht. Welnu, de rijkdommen die toen werden vergaard stamden uit handel en industrie, niet uit transport. De Nederlandse kooplui gebruikten de beste handelsschepen, die in Nederland waren uitgevonden en in Nederland werden gefabriceerd. Zo konden die kooplieden sneller en voordeliger hun klanten (niet: verladers) met koopwaar (niet: transportdiensten) bedienen dan hun concurrenten. Dat de vergelijking met de Gouden Eeuw niet opgaat ligt ook zonder historische uitweidingen voor de hand: de toegevoegde waarde door transport is maar een minuscule fractie van de waarde van het vervoerde (tenzij bulkprodukten van bescheiden waarde in guldens per ton). Wil Nederland zich sterk maken voor de volgende eeuw dan zal dat niet lukken door het land te asfalteren maar door het stimuleren (belonen?) van ondernemingsgeest en van de factoren die zorgen voor meer toegevoegde waarde per kilo of liter produkt: dus van de intelligentie in het produkt en de hoogst mogelijke kwaliteit. Minder zeggenschap voor Verkeer en Waterstaat, meer faciliteiten voor research en kwaliteitsinspanningen.

Niet alleen de (relatieve) winstgevendheid van vervoersdiensten verdient kritische aandacht, ook de toekomstige vraag naar vervoersdiensten kon wel eens tegenvallen. Wanneer de mogelijkheden van video teleconferencing verder worden ontwikkeld zal een belangrijk deel van het zakelijk personenvervoer vervallen. Naarmate recycling toeneemt vervalt er vraag naar lange-afstands transport van grondstoffen en tussenprodukten. Wanneer het modebeeld zou omslaan van een gebruind naar een bleek, 'drukbezet' uiterlijk om maar eens wat te noemen, vervalt de chartervliegmarkt. Extrapolaties worden gewoonlijk doorkruist; beschrijvingen of tekeningen van hoe men 25, 50 of 100 jaar geleden de wereld in onze dagen voorspelde zijn steeds bron van vertederde hilariteit.

    • D.J. Sikkema