Optimisme EG-top over verdeling van nieuwe instellingen

BRUSSEL, 29 OKT. Op de extra Brusselse topconferentie van de Europese Gemeenschap heerste bij het begin van de middag voorzichtig optimisme over een succesvolle verdeling van de nieuwe Europese instellingen over de lidstaten. Daarbij zou het Europese Monetaire Instituut, de voorloper van de toekomstige centrale bank van de EG, waarschijnlijk naar Duitsland gaan.

Premier Lubbers en minister Kooijmans verwachten vanavond “niet met lege handen” uit Brussel terug te keren, aldus een delegatielid. De laatste contacten die de Belgische premier Dehaene met de hoofdsteden had, bevatten voor de Nederlandse regering geen verrassingen, aldus deze diplomaat. Premier Lubbers dreigde vorige week besluitvorming op de Europese top te blokkeren, als Nederland niet aan zijn trekken zou komen.

Het was rond het middaguur echter nog niet zeker of Nederland het nieuwe EG-politie-instituut Europol toebedeeld zou krijgen. Volgens een hoge diplomaat bij het Belgische voorzitterschap was er tot en met begin deze week nog “forse tegenstand” van de Franse regering tegen vestiging van Europol in Den Haag.

Toch werd vanochtend aangenomen dat de regeringsleiders bij hun lunch vanmiddag “de stukken snel op hun plaats kunnen zetten”, aldus een diplomaat. Nederland maakt daarbij een reële kans op Europol in Den Haag of het Europese merkenbureau in Rijswijk. De Franse tegenstand tegen Europol in Den Haag komt voort uit de bij herhaling geuite zware kritiek uit Parijs op het liberale Nederlandse drugsbeleid.

Uit de eerste interventies die rond één uur bekend werden viel vooral de nadruk op die de regeringsleiders legden op samenwerking in justitiezaken. “Frappant, hoe belangrijk dat werd gevonden”, aldus de woordvoerder van het Belgische voorzitterschap. De regeringsleiders denken door gezamenlijke bestrijding van drugs en terrorisme “een veel beter imago van Europa bij de burger” te kunnen veroorzaken.

De extra Europese top is op verzoek van Duitsland samengeroepen om het in werking treden van het Verdrag van Maastricht komende maandag luister bij te zetten. Premier Dehaene, die het beraad van EG-regeringsleiders dit half jaar voorzit, sprak in de traditionele invitatie-brief aan de vooravond van de top over “de gezamenlijke wil van de Twaalf om Europa opnieuw op koers te brengen”. 'Maastricht' treedt door grote politieke moeilijkheden in een aantal lidstaten elf maanden later in werking dan eind 1991 was voorzien. De EG-top zal vandaag met een zogeheten 'Verklaring van Brussel' komen waarin zal worden geprobeerd het vertrouwen van de burger in Europa te herstellen. De regeringsleiders zullen ook afspreken de samenwerking in de buitenlandse politiek te verdiepen, onder meer ten opzichte van Oost-Europa, Zuid-Afrika, Rusland en ex-Joegoslavië.

Het Belgische voorzitterschap hoopt dat de top een extra impuls zal geven aan de onderhandelingen met kandidaat-lidstaten. Mogelijk zal België in november een 'tussensprint' inzetten met extra gespreksrondes. Het komende half jaar neemt namelijk Griekenland de voorzittershamer over. Athene heeft geen belang bij uitbreiding met Scandinavische landen en Oostenrijk en zou dus de onderhandelingen kunnen vertragen, zo wordt in Brussel gevreesd.

Daarnaast wijdt de extra top, die slechts een dag duurt, een korte voorbereidende bespreking aan het anti-werkloosheidsplan van Commissie-voorzitter Delors. Op verzoek van Londen en Madrid zou er ook over de institutionele consequenties van extra lidstaten worden gesproken. Spanje en Groot-Brittannië vrezen dat de machtsverhoudingen in de raad van ministers uit balans raken bij uitbreiding met nieuwe lidstaten.