De waarde van de stem

Informatie Victor Müller Tel: 020 - 671 29 34, Fax: 020 - 664 30 15

De stem, de assepoester van het menselijk lichaam, heeft haar prins gevonden in musicus Victor Müller, die met zijn cursus 'stempresentatie' steeds meer furore maakt. Müller onderricht zijn leerlingen niet alleen in een beter stemgebruik, maar wijst hen ook op de waarde van de stem. “Je stem verbindt je met jezelf”, verklaart Müller. “Een stem is aangeblazen adem. En adem en geest zijn één, zoals de Joden zo mooi met het woord 'ruach' uitdrukken.” Ook in de Nederlandse taal is het belang van de stem terug te vinden. “Ik werk veel samen met het outplacementbureau Van Ede & partners, waar werkzoekenden begeleid worden bij het vinden van een passende werkkring. Die cliënten houd ik voor dat ze ont-stemd zijn. Via af-stemming kunnen ze hun be-stemming vinden.”

Het begin van die tocht is eenvoudig: de ademhaling reguleren. Het grootste gedeelte van de cursus besteedt Müller dan ook aan ademhalingsoefeningen. “Tachtig procent van de mensen ademt verkeerd, meestal door stress en het resultaat is dat men hoogademig praat. Een goede spreker echter praat vanuit de buik. Als de stem vanuit de diepte rustig naar buiten stroomt, voelt de persoon zich prettiger en zelfverzekerder.” En wie zijn stem beheerst, kan ook weer zingen. “Een liedje zingen ontspant meer dan wat dan ook”, zegt Müller en hij knikt veelbetekenend naar de voorbijdravende joggers in het zonnige Vondelpark. “Iedereen kan zingen, het is niet meer dan creatief uitademen. Tijdens de lessen kies ik meestal voor een canon, want dan moet men naar elkaar luisteren.”

Met die opmerking verwijst Müller naar de oorsprong van de cursus, die officieel 'Stem, muziek en management' heet. Na zijn studies aan de conservatoria van Praag en Den Haag vatte de Tsjech Müller het idee op om management te vertalen in termen van muziek. Wie een organisatie met een compositie vergelijkt stuit al snel op talloze, verhelderende metaforen. “Een bedrijf moet in harmonie zijn: de medewerkers moeten de maat, de cultuur van het bedrijf aanhouden, maar kunnen een eigen ritme inbrengen. De manager, de dirigent moet de dynamiek bepalen en de spelers op elkaar afstemmen.” De opdracht voor de manager zelf is dat hij of zij het juiste evenwicht vindt tussen spanning en ontspanning. “Een musicus gaat niet relaxed, maar geconcentreerd het podium op.”

Deze achtergrond verklaart tevens waarom de cursus veel weerklank vindt in het bedrijfsleven. Een aardige doorsnee van zakelijk Nederland (en Tsjechië) is inmiddels bij Müller in de leer geweest. Hij oefende met tweeduizend werknemers van de KLM; onlangs zong hij met topmanagers van de ING Bank en de ABN Amro en zelfs hoge politiefunctionarissen van de gemeente Amsterdam zijn zich bij Müller van hun stem bewust geworden. “Nordholt zat inderdaad in dat groepje”, bevestigt hij. “Een hele muzikale creatieve man. Mijn ervaring is dat die personen goed leiding kunnen geven.” De bijeenkomsten zijn heel geanimeerd en zonder gêne, verzekert hij. “Ik ben in al die jaren slechts één keer gesaboteerd. In het begin is men wel schuchter, maar uiteindelijk altijd bereid tot zingen.” Zingen moet een logisch vervolg op praten zijn. “Als iemand niet de natuurlijke zinsmelodie aanhoudt, wordt een zin onzin.”

Nog altijd geldt dat het de toon is die de muziek maakt en daarom heeft Müller de meest voorkomende stemmen aan de hand van een muzieksoort in drie categorieën ingedeeld. “Degenen die luid, zo niet bulderend praten, behoren tot de 'heavy-metal'-categorie. Die stemmen zijn erg doordringend en meestal afkomstig van personen die hoog in een organisatie werken.” Uit discretie wil Müller geen namen noemen, maar de suggestie van Elco Brinkman vindt hij geen slechte. “Die heeft inderdaad een overheersende stem. Maar hij klinkt nogal vervlakt. Meestal komt dat door spanning. Daarom vind ik hem eigenlijk toch meer een muzak-type.” Die muzak-stemmen zijn afkomstig van personen, die zonder expressie of kleur spreken. “Dat kabbelt maar door, net als de muziek in een hotel of supermarkt. Dat is de overeenkomst. De tegenstelling met muzak is dat deze sprekers vaak wel een interessante boodschap hebben, maar door hun monotone stemgeluid kunnen ze helaas de inhoud niet overbrengen.” De ideale stem heeft de Mozart-spreker. Die kan boeien, haalt op de juiste manier adem en wisselt op tijd van tempi. “Luister maar eens naar de BBC. Dat is puur theater. De Engelsen hebben een hele mooie intonatie.”

“Beethoven zou niet geschikt zijn als noemer, want diens muziek is te dramatisch, die valt je lastig met zijn problemen. De muziek van Mozart is in balans en klinkt natuurlijk.” Nederlandse Mozart-sprekers zijn volgens Müller de president van De Nederlandsche Bank, Duisenberg, koningin Beatrix (hoewel een beetje snel) en ook G.B.J. Hilterman kan praten zoals het hoort.

“Een stem zegt alles over een persoon. Dat ligt al in het woord besloten”, bedenkt Müller zich enthousiast. “Per-soon komt van 'son', geluid. Een mens presenteert zich via zijn stem. In onze huidige, visueel ingestelde maatschappij letten wij bij een ontmoeting vooral op het uiterlijk, maar de werkelijke ontmoeting vindt pas plaats, als men begint te praten. Dan hoor je een complete biografie.”

Een helderhorende is hij allerminst, haast Müller zich eraan toe te voegen en met de New-Age beweging voelt hij zich ook niet verwant. “Ik pretendeer geen 'healer' te zijn of mensen gelukkiger te maken. Dat je je via de beheersing van je stem beter gaat voelen, is wel een prettig neveneffect.”

    • Florence van Berckel