Corrupte politici Italië niet langer onschendbaar

ROME, 29 OKT. Corrupte politici kunnen zich in Italië niet meer tegen de justitie beschermen achter het schild van hun parlementaire onschendbaarheid nu het parlement heeft ingestemd met de gedeeltelijke opheffing daarvan.

De Senaat keurde gisteren met overweldigende meerderheid de grondwetswijziging hierover goed. De Kamer van Afgevaardigden had dit twee weken al gedaan. De nieuwe regels zijn onmiddellijk van kracht. Volgens de meeste juristen gelden zij ook met terugwerkende kracht.

Onder het nieuwe artikel 68 van de grondwet heeft de justitie geen toestemming van het parlement meer nodig om een onderzoek in te stellen tegen een parlementslid of hem als verdachte te ondervragen. Wel blijft een parlementair fiat vereist voor huiszoeking bij een parlementslid, voor het afluisteren van telefoongesprekken en het openen van correspondentie, en voor arrestatie. Een parlementslid kan niet worden vervolgd voor wat hij zegt in de uitoefening van zijn functie.

Er is nu een einde gekomen aan “anachronistische privileges”, zei Giovanni Spadolini, de voorzitter van de Senaat. De parlementaire onschendbaarheid, alleen op te heffen door de Kamer waarvan de betrokkene deeluitmaakt, is lang gezien en door sommige politici gebruikt als een vrijbrief, als een bepaling die parlementsleden boven de wet stelde.

Zo leidde het Kamerbesluit in april om de Milanese justitie geen toestemming te geven de voormalige socialistische leider Bettino Craxi te vervolgen voor de belangrijkste aanklachten tegen hem, tot uitbarstingen van volkswoede. Vergelijkbare protesten waren te horen toen het parlement belangrijke verdachten als ex-minister van gezondheid Francesco De Lorenzo en ex-minister van begroting Paolo Cirino Pomicino in bescherming nam.

President Oscar Luigi Scalfaro, die in het openbaar boos is geworden over de zaak-Craxi en de zaak-De Lorenzo, heeft sterk aangedrongen op de opheffing van de parlementaire onschendbaarheid. Dat in zowel de Kamer als de Senaat vrijwel alle politieke partijen zich hierachter schaarden (de liberalen onthielden zich gisteren van stemming) laat zien dat het parlement niet meer om de woede van het volk hierover heen kon.

Tegen 250 kamerleden en 86 senatoren, op een totaal van ongeveer duizend parlementariërs, loopt een justitieel onderzoek. Een meerderheid van hen is betrokken bij een of meer corruptiezaken. Volgens Leopoldo Elia, ex-president van het Constitutionele Hof, betekenen de nieuwe regels dat de parlementariërs wier parlementaire onschendbaarheid in het verleden niet is opgeheven, alsnog kunnen worden vervolgd. Een aantal advocaten van verdachte politici heeft al bezwaar aangetekend tegen de interpretatie van Elia, die wordt gedeeld door andere prominente juristen.

Senaatsvoorzitter Spadolini zei dat de massale steun voor de opheffing van de parlementaire onschendbaarheid een verdienste is van het parlement, dat vaak onder vuur is genomen omdat het niet representatief meer wordt geacht voor de samenleving.