Bij VW 30.000 banen op tocht

BONN, 29 OKT. Voor haar intussen officiële voorstel tot invoering van de vierdaagse werkweek om massa-ontslagen te vermijden en de kosten te drukken heeft de directie van Volkswagen niet alleen in principe instemming van de vakbeweging gekregen maar ook een algemene discussie in Duitsland op gang gebracht.

Van werkgeverskant wordt erop gewezen dat het “model-Volkswagen” weliswaar interessant is gezien de problemen waarin grote delen van de auto-industrie en het bedrijfsleven zich bevinden maar zeker niet overal toepasbaar of gewenst. “Bij kleinere bedrijven lukt zoiets niet”, zei Thyll Necker, de vroegere voorzitter van het Duits industrieel verbond (BDI), gisteren. Bovendien, zei hij voor de tv, moet er ondanks alle pleidooien (met name van de vakbeweging en de SPD) voor een betere verdeling van het beschikbare werk, in Duitsland vooral langer en harder worden gewerkt. Hij wees in dat verband op de VS en Japan, waar langere werktijden én verhoudingsgewijs lagere werkloosheid naast elkaar bestaan.

Als gunstige kant van de 'optie-VW' noemde hij wel dat zij ruimte geeft voor flexibeler arbeidstijden en - bij overigens gelijkblijvende produktietijden - een beter gebruik van het machinepark terwijl grootscheepse ontslagen erdoor achterwege kunnen blijven. Sceptisch was Necker wel over de vraag of vakbeweging en werknemers akkoord zullen gaan met inkomensoffers die moeten overeenkomen met 20 procent. Ook uit het Duitse werkgeversverbond zijn gisteren zulke sceptische geluiden gekomen.

De directeur sociale zaken van VW, Peter Hartz, die de voorstellen voor een vierdaagse werkweek in samenspraak met de ondernemingsraad heeft ontwikkeld, zei gisteren dat alleen een akkoord over deze voorstellen kan voorkomen dat het bedrijf in zijn Duitse fabrieken 30.000 van de nu 108.000 werknemers tot 1996 moet ontslaan. Dat de bottleneck ligt in de vraag of een werkweek van 28,5 uur en een aanzienlijke inkomensachteruitgang vrijwillig worden aanvaard en dat daarover nog “harde onderhandelingen” nodig zijn, erkende hij. De voorzitter van VW's centrale ondernemingsraad, Klaus Volkert, maakte gisteren alvast duidelijk dat lineaire inkomenskortingen van 20 procent “zeker niet voor alle werknemers kunnen gelden”. Sommige loongroepen zouden dan zelfs beneden het sociale minimum zakken, zei hij, en vroeg zich af of er in zulke gevallen een recht op een aanvullende sociale uitkering zou bestaan. Volkert wees erop dat de VW-directie, die de eigen salarissen ook heeft gekort, met invoering van de vierdaagse werkweek veel geld bezuinigt dat anders voor dure afvloeiingsregelingen had moeten worden gereserveerd.

Klaus Zwickel, voorzitter van Europa's grootste vakbond IG Metall (3,4 miljoen leden), vindt VW's voorstellen “in principe juist”. Maar hij waarschuwde dat “geen enkele werknemer een inkomensverlies van 20 procent kan aanvaarden”.