Premier van Canada wil NAFTA veranderen

OTTAWA, 28 OKT. De nieuw gekozen premier van Canada, Jean Chrétien, houdt vast aan heronhandelingen over het vrijhandelsverdrag van zijn land met de Verenigde Staten en Mexico (NAFTA). Chrétien blijft bij zijn verkiezingsprogramma waarin hij aandringt op veranderingen van het NAFTA-verdrag, zo zei hij gisteren op zijn eerste officiële persconferentie na zijn overwinning.

Deze nieuwe onzekerheid over de positie van Canada in het verdrag kan het voor de Amerikaanse president Clinton nog moeilijker maken steun voor NAFTA te verwerven binnen het Congres. Dinsdag had het Witte Huis dat tegen heronderhandeling is, geopperd dat Chrétien zich tijdens diens verkiezingscampagne “niet stevig had gecommitteerd aan heronderhandelen”. In Canada en de VS bestaat door de vrees voor toenemende werkloosheid grote oppositie tegen het verdrag, waarover volgende maand in het Amerikaanse Congres gestemd wordt. NAFTA zou op 1 januari 1994 in werking moeten treden.

De Canadese Liberalen wilden volgens hun verkiezingsprogramma vijf veranderingen in het verdrag, waarvan er inmiddels na onderhandelingen van Clintons kant twee (over werkgelegenheid en milieu) zijn doorgevoerd. Chrétien wil ook nog verbeteringen van de regels voor subsidies en het dumpen van goederen, en dezelfde bescherming van de energie-industrie in Canada als die in Mexico.

De weggestemde Conservatieve regering in Ottawa heeft NAFTA geratificeerd, maar het verdrag is in Canada nog geen wetgeving geworden. “Onze positie is duidelijk”, aldus Chrétien. “In Canada is een wet niet van kracht zolang die niet is afgekondigd, dus hebben we nog steeds onze optie.” Volgens Amerikaanse regeringsfunctionarissen kunnen zijn wensen worden vervuld met supplementen bij het verdrag, zonder heronderhandelingen over het verdrag zelf. Adviseurs van de Canadese Liberalen zeiden dat de verbeteringen ook kunnen worden bereikt in het kader van een algehele GATT-overeenkomst over liberalisering van de wereldhandel, die uiterlijk 15 december moet zijn bereikt.

Chrétien wil de komende twee weken eerst zijn kabinet formeren en daarna NAFTA bespreken met de VS en Mexico. Hij sprak na zijn overwinning al kort telefonisch met de presidenten van beide landen. Chrétien: “Ik zei tegen de presidenten Clinton en Salinas dat ik mijn best zal doen om goede relaties met de Verenigde Staten en Mexico te hebben, maar onze positie blijft dezelfde.”

Chrétien zei gisteren dat zijn eerste daad zal zijn het schrappen van de omstreden aanschaf van 43 militaire helikopters ter waarde van 3,6 miljard (Amerikaanse) dollar. “Dat zal ik volgende week doen.” Chrétien had deze omstreden transactie van de Tories tijdens de campagne fel gehekeld. (Reuter, AP)