Overheid verstrekt in 1994 meer subsidies dan dit jaar

DEN HAAG, 28 OKT. Het aantal subsidieregelingen van de overheid stijgt. Ondanks een beleid dat officieel gericht is op terugdringing van de nationale subsidiepot verstrekt de overheid in aantal en in absolute bedragen volgend jaar meer subsidies dan dit jaar.

Tot deze conclusie komt mr. P. van Klinken, directeur van uitgeverij GVU die een maandelijkse nieuwsbrief over subsidies publiceert, na uitpluizing van de departementale begrotingen voor 1994. “Er wordt al jaren gepraat over afschaffing van subsidies, maar er verschijnen ieder jaar meer regelingen”, aldus Van Klinken.

Het Subsidienieuws noteert in de afgelopen drie nummers in totaal zeventien nieuwe en acht geschrapte subsidieregelingen voor 1994. Het bedrag gaat volgend jaar omhoog omdat drie omvangrijke nieuwe regelingen in het leven zijn geroepen: het Fonds voor Economische Structuurversterking (5 miljard tot 1998), de Onderzoeks- en Ontwikkelingsfaciliteit (1994: 350 miljoen) en een bijdrage voor gemeentelijke investeringsprojecten (1994: 500 miljoen). Bij de vaststelling van de bedragen voor bestaande subsidieregelingen voor volgend jaar wordt per saldo meer geld toegewezen dan in 1993.

Eerder dit jaar publiceerde het ministerie van financiën een subsidie-overzicht waaruit blijkt dat de rijksoverheid in 1993 38,8 miljard gulden voor ruim 700 subsidieregelingen van alle departementen uitgeeft.

Volgens Van Klinken is het subsidiebeleid “een kussen dat aan de ene kant wordt ingedeukt en aan de andere kant weer uitstulpt”. Hij signaleert bovendien dat de EG op steeds meer terreinen subsidies aanbiedt waar de nationale overheid zich terugtrekt. Hoewel zijn uitgeverij commercieel gezien alle belang heeft bij het voortbestaan van een woud van subsidieregelingen, concludeert Van Klinken dat de regelingen in Nederland “op bepaalde terreinen ver zijn doorgeschoten”. Als criterium voor de zinnigheid van subsidies hanteert hij de vraag: "Had ik het zelf kunnen bedenken? Zo niet dan is het overbodig'. Op grond van deze vuistregel zou ruim de helft van de subsidieregelingen afvallen. Als voorbeelden noemt hij een nieuwe subsidie voor vleesstieren en een bestaande voor kanariezaad.

Eveneens overbodig is volgens Van Klinken een nieuwe subsidie voor Erkenningsregelingen in het bedrijfsleven met het oog op de versoepeling van de vestigingswet. “Ik betwijfel de noodzaak van deze subsidie nu blijkt dat meer dan de helft van de branche-organisaties zo'n regeling al in voorbereiding heeft”, zegt hij.

Het subsidieoverzicht van oktober vermeldt dat een recent rapport van Financiën en Landbouw over een aantal landbouwsubsidies tot de conclusie komt dat deze wat betreft terugdringing van het mestoverschot ineffectief en overbodig zijn. Toch is voor volgend jaar een nieuwe subsidieregeling mestoverschotten in de maak. Nieuw in 1994 zijn voorts subsidies voor de omschakeling van militaire naar civiele industrie en voor technische hulp aan de Oekraïne en Rusland. Geschrapt zijn de subsidies voor de aanschaf van milieuvriendelijke, energiezuinige verwarmingsketels, het mestopslagbesluit 1991 en subsidie voor kleinschalige mechanisatie in de bouw.

Uitgeverij GVU is in 1988 begonnen met de publicatie van gegevens over subsidieregelingen. De informatie wordt uit openbare stukken gehaald en zowel op een floppy als in een nieuwsbrief gepresenteerd. Het bedrijf, dat zelf niet wordt gesubsidieerd, heeft ongeveer 2.000 abonnees, waaronder ministeries en andere overheidsorganisaties, en boekt een jaaromzet van één à twee miljoen gulden.

    • Roel Janssen