Lubbers legt India wensenlijstje voor

NEW DELHI, 28 OKT. Premier Lubbers heeft er gisteren bij een tweedaags bezoek aan India geen geheim van gemaakt dat dit land nog een lange weg te gaan heeft, wil het werkelijk aantrekkelijk worden voor het buitenlandse bedrijfsleven.

Niettemin toonde Lubbers, die eerder deze week al in Thailand op bezoek was, zich onder de indruk van wat de regering van premier Narasimha Rao de afgelopen twee jaar met haar hervormingsprogramma heeft bereikt. Volgens Lubbers zijn “de veranderingen meer opvallend dan de problemen”.

Dat de zaken in een reusachtig land als India niet zo snel gaan, is volgens hem niet vreemd. De landen in Oost-Azië worden vaak tijgers genoemd. India kan daarentegen beter worden vergeleken met een olifant, stelde Lubbers tegenover journalisten. “Het is een groot gewicht dat verplaatst moet worden” en dat kost tijd.

Lubbers, voor de vierde keer in India op bezoek, wordt vergezeld door minister van buitenlandse zaken Kooijmans en een grote delegatie uit het bedrijfsleven. Het bezoek is vooral bedoeld om de mogelijkheden voor Nederlandse bedrijven in India te peilen.

Bij ontmoetingen met vertegenwoordigers van het Indiase bedrijfsleven en leden van de regering kwam de voormalige ondernemer Lubbers vrijmoedig met een waslijst van kwesties die verbetering behoeven. De procedures voor het goedkeuren van projecten en de verstrekking van vergunningen dienen te worden versneld. De Indiase invoertarieven zijn te hoog, het kapitaalverkeer moet worden geliberaliseerd en het Indiase bankwezen is eveneens toe aan een ingrijpende liberalisering. Bovendien heeft India een beter faillisementsrecht nodig.

Een andere zaak die de premier aansneed was het respect voor intellectuele eigendom en auteursrechten, waarmee de Indiërs het meestal niet zo nauw nemen. Lubbers sprak in dit verband van “resten van het oude denken”. Begin jaren zeventig - Lubbers zelf was toen net aangetreden als minister van economische zaken in het kabinet-Den Uyl - stond India ook vooraan in de toenmalige groep van 77 landen, die vonden dat wat eenmaal was uitgevonden onmiddellijk bezit werd van de ganse mensheid. Als India nieuwe technologie wil aantrekken, dan moet die kwestie goed zijn geregeld.

De Indiase regering voerde gisteren als excuus aan dat het hervormingsproces in een groot land als India nu eenmaal tijd kost en dat de centrale regering slechts een beperkte invloed heeft op de overheid in de Indiase deelstaten. Die laatste zijn dikwijls aanzienlijk minder doordrongen van het belang van de hervormingen. Ook schermde de regering, naar Lubbers' smaak wat te gemakkelijk, met het feit dat er belangrijke deelstaatverkiezingen in aantocht zijn, waardoor de hervormingen even op een zacht pitje worden gezet.

De reflex van de bevolking is nog steeds om zich voor werk tot de regering te wenden, die vanouds op elk gebied, een grote invloed heeft. Het zal veel vastberadenheid van politici vergen om de schatkist gesloten te houden en de kiezers meer dan vroeger naar de particuliere sector te verwijzen. Als ze onder de druk bewzijken dreigt India terug te vallen in de oude malaise, waaraan het zich nu juist probeert te ontworstelen.

    • Floris van Straaten