Kroaten in Bosnië dreigen met wraak

VARES, 28 OKT. De Bosnische Kroaten hebben gedreigd in de buurt van Vares in Centraal Bosnië een weg die van groot belang is voor hulpkonvooien, op te blazen als de Bosnische moslims onlangs op de Kroaten veroverde gebieden niet teruggeven.

Gisteren dreigden de Bosnische Kroaten met dynamiet rotsen op te blazen om de weg tussen Visoko en Vares onbegaanbaar te maken voor de hulpkonvooien die moslim-enclaves in het gebied van voedsel en medicamenten voorzien. “Als wij Kroaten hier niet langer kunnen wonen, zullen we de weg opblazen”, aldus Kresimir Bozic, de commandant van het HVO, het leger van de Bosnische Kroaten, in Vares.

De moslim-strijdkrachten veroverden vorige week het Kroatische dorpje Kopjari, ten oosten van Vares. De Kroaten reageerden zaterdag op het verlies van Kopjari door het moslim-dorp Stupni Do, ten westen van Vares, in te nemen, alle 52 huizen systematisch in brand te steken en de inwoners te vermoorden of weg te voeren. De strijd in het gebied is sindsdien nauwelijks verflauwd. Gisteren was de betreffende weg voor de vijfde opeenvolgende dag door de gevechten gesloten voor hulpkonvooien.

Volgens generaal Angus Ramsay, stafchef van de VN-vredesmacht in Bosnië, hebben de Bosnische Kroaten in het dorpje Stupni Do een massaslachting aangericht. Zeker vijftien inwoners van het dorp zijn vermoord, waarna hun lijken in de brandende huizen zijn gegooid. Ramsay bestempelde de wraakactie van de Kroaten als “een oorlogsmisdaad”. “Ik heb dertig jaar dienst gedaan in allerlei conflicten, maar zoiets heb ik nog nooit gezien”, aldus Ramsay. Hij identificeerde - hetgeen voor VN-personeel ongebruikelijk is - de daders van de slachting in Stupni Do: de Bobovac-brigade onder leiding van Kresimir Bozic. “Maar zijn soldaten zijn geen soldaten. Dat is tuig”, zo voegde de Britse generaal daaraan toe. Hij meldde ook dat de Kroaten het VN-onderzoek in Stupni Do saboteren en met geweld hebben gedreigd als het VN-personeel het onderzoek voortzet. De VN-onderzoekers mochten Stupni Do ook pas na drie dagen bezoeken; in die tijd hebben de Kroaten volgens de opperbevelhebber van de VN-vredesmacht in ex-Joegoslavië, generaal Jean Cot, getracht de sporen van de slachting uit te wissen.

In Stupni Do woonden 260 moslims. Er zijn vijftien lichamen gevonden, waaronder die van drie vrouwen die ofwel in het gezicht waren geschoten of van wie de keel was afgesneden. Een tiental inwoners is erin geslaagd zich in de bossen in veiligheid te stellen. Waar de andere bewoners zijn, is niet duidelijk.

Volgens de Zweedse VN-majoor Daniel Ekberg bevinden de weggevoerde inwoners van Stupni Do zich wellicht in twee scholen in Vares, waar honderden moslims door de Kroaten gevangen worden gehouden. Ekberg sprak gisteren met zes van hen, die hem vertelden dat de gevangenen vaak worden mishandeld, dat sommigen zo zijn mishandeld dat ze niet meer toonbaar zijn en dat de Kroaten onlangs 25 gevangenen met onbekende bestemming hebben weggevoerd. Ekberg beschreef de scholen als “smerig, donker, intens vochtig en koud”.

De Noor Thorvald Stoltenberg, VN-bemiddelaar in de Joegoslavië-crisis, heeft gisteren gezegd dat het moslim-leger verantwoordelijk was voor de aanval, maandag, op een VN-hulpkonvooi, waarbij een Deense chauffeur werd gedood en elf mensen, onder wie negen Nederlandse blauwhelmen, gewond raakten. Volgens Stoltenberg werd het konvooi bij een wegversperring van de Bosnische Kroaten aangehouden en daarna door de moslims onder vuur genomen. Volgens Sylvana Foa, woordvoerster van de VN-hulporganisatie UNHCR, werd de aanval bewust gepleegd. (Reuter, AP, AFP)