Klassieke avant-garde

Resurgence. Jaarabonnement ¢8 20,-. Abonnementen: Jeanette Gill, Salem Cottage, Trelill, Bodmin, Cornwall EX39 6EE Engeland

”Het spirituele en artistieke vlaggeschip van de Groene Beweging', zo omschreef de Guardian eens het Engelse tijdschrift Resurgence. Het tweemaandelijks blad is in de zestiger jaren ontstaan, geïnspireerd door de filosofie van E.F. Schumacher over kleinschaligheid. Het streven naar een kleinschalige maatschappij vormt de rode draad van de inhoud van het blad, hoewel moeilijk aan te geven is waar de grenzen van het redactioneel beleid liggen. Ecologie, ontwikkeling, opvoeding, gezondheid, wetenschap en politiek, al deze onderwerpen komen aan de orde, terwijl daarnaast veel ruimte is vrijgelaten voor poëzie en proza.

Een avant-gardistische rol kan het blad niet ontzegd worden, zowel wat betreft de spirituele inslag als wat betreft de signalering van milieuproblemen liep het blad - ook in de zestiger jaren - zijn tijd ver vooruit. Het is ook niet voor niets dat vele bekende mensen hun naam verbonden aan Resurgence, zoals Ivan Illich, Vaclav Havel, James Lovelock en Hazel Henderson. Het is in dit opzicht merkwaardig hoe slecht het blad Nederland weet te bereiken.

Volgens de - overigens per definitie onvolledige - Centrale Periodieken Catalogus van de Koninklijke Bibliotheek heeft alleen het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam de lopende jaargang in huis. Milieuorganisaties als Milieudefensie en Natuur en Milieu zeggen het blad niet te kennen. Dit zegt wellicht iets over de algemene ontwikkeling van de betreffende documentalisten, maar zeker ook veel over het gebrekkige commerciële beleid van Resurgence.

Hoe breed het terrein is waar het blad over schrijft laat zich illustreren met een beschrijving van de inhoud van het laatst verschenen nummer. Om te beginnen een artikel over de politieke situatie in Bosnië, met een beschrijving van hoe door persoonlijk gelegde contacten hulp verleend kan worden.

In een beschouwing over eco-psychologie komt de vraag naar voren hoe het komt dat veel mensen onverschillig staan tegenover de aantasting van het milieu. Een urgente aangelegenheid, stelt de Australische milieukundige Warwick Fox, die in een psychologische benadering de oplossing ziet voor dit probleem.

John en Nancy Jack Todd, oprichters van het New Alchemy Institute en pioniers op het gebied van de aangepaste technologie, blijken nog steeds actief op dit terrein. Zij ontwikkelden ”levende technologieën', die vervuilde meren en rivieren kunnen herstellen en huishoudelijk en industrieel afval kunnen zuiveren. De technologieën zijn gepatenteerd en worden in tien staten van de Verenigde Staten en in Canada gebruikt. Hoewel wat meer uitleg over deze technologieën wel op zijn plaats was, kunnen we uit de geplaatste foto opmaken, dat het hierbij vooral om zuiveringsinstallaties met planten gaat.

De leefwijze van de bevolking van Ladakh, in de Himalaya, wordt bedreigd door de komst van toeristen. Economische groei en een toenemend consumerende houding zouden een einde maken aan de harmonische relatie die de Ladakhis met de natuur zouden hebben. ”De begoocheling door regeringsinstanties, de media en door advertenties moet worden doorbroken door de waarheid te vertellen over de Westerse cultuur en levensstijl, zowel over de goede als de slechte kanten. (...) Het totaalbeeld in plaats van het misleidende kiekje: dat de Westerse levensstijl vol stress zit en onbevredigend kan zijn, dat er ernstige misdaadproblemen zijn, dat er armoede heerst, dat er daklozen en werkelozen zijn - de naakte feiten.'

Sim van der Ryn, hoogleraar in de architectuur in Californië, beschrijft vervolgens hoe vijf ”patroonsheiligen' hem beïnvloed hebben in de ontwikkeling van zijn ecologische ontwerpfilosofie.

Verder in dit 66 pagina's omvattende nummer onder meer een reisverslag, een filosofisch artikel over de betekenis van vuur, een beschouwing over de relatie tussen wetenschap en gezondheid, een pagina met gedichten, en acht pagina's met boekrecensies. De opmaak behoeft wel enige verbetering. Vooral de koppen boven de artikelen zijn vaak onduidelijk. Wie verwacht nu dat ”Good news for Gaia' een pagina met tijdschriftrecensies bevat, of dat ”the age of ecology' de Deep Ecology benadering van de Noorse filosoof Arne Naess beschrijft? Maar waar het blad vooral wel eens aan wat mag doen, zijn de illustraties. Zo is de middeleeuwse prent op de voorkant wel erg vaak eerder door andere bladen gebruikt. En de bijeengeraapte kunstreproducties, die het blad vullen, slaan op enkele uitzonderingen na niet of nauwelijks op de inhoud van de artikelen. En dat is niet echt uitnodigend voor het lezen van de tekst.