Je lievelingsboek op het toneel

De vondeling Remi uit Alleen op de wereld, de mysterieuze Mijnheer Sommer, of Koning Gilgamesj op zoek naar de bloem van het geluk: je kunt ze in levende lijve aanschouwen op het kindertheaterfestival "Stuklezen', dat van 3 tot en met 10 november in verschillende theaters van Utrecht wordt georganiseerd.

Stuklezen-festival, Kinderboeken op het podium. 3 t/m 10 november, Utrecht. De voorstellingen vinden plaats op verschillende locaties, onder meer in de Stadsschouwburg (030-331343), Theater Kikker (030-341108) en 't Werftheater (030-315440). Inl voorts bij De PaardenKathedraal 030-711414.

Eigenlijk is Godfried Bomans' Erik of het kleine insectenboek geen kinderboek - de schrijver heeft het althans nooit zo bedoeld. Maar het is wel een boek dat vrij gemakkelijk door kinderen gelezen kan worden en zodoende is het door de organisatoren van het festival "Stuklezen - Kinderboeken op het podium' toch maar bij de jeugdliteratuur ingelijfd. Tijdens dit kindertheater-festival zijn maar liefst twee versies van Erik te zien; een al enige tijd in Nederland roulerende solovoorstelling van Peter Drost, en een Vlaamse variant van de gezusters An en Johanna de Donder, die de teksten van Bomans met rijmelarijen en accordeonmuziek aaneenrijgen.

Bij "Kinderboeken op het podium', zullen de meeste mensen ook niet zo gauw aan Don Quijote of Louis Couperus' Fidessa denken, maar in de programmering van het Stuklezen-festival zijn deze titels er wel degelijk. Opvallend sterk vertegenwoordigd is het klassieke sprookje; er zijn toneelbewerkingen van Assepoester (As) en Sneeuwwitje (Babel, opgevoerd door de Italiaanse groep Piccolo Principi) en er is een papieren poppen-uitvoering van De Nieuwe Kleren van de Keizer.

Twee jaar geleden werd "Stuklezen' voor de eerste keer georganiseerd. Naar aanleiding van een toen gehouden schrijversworkshop nodigde "theatervoorziening' De PaardenKathedraal zes bekende kinderboekenauteurs uit om zes nieuwe jeugdtheaterteksten te schrijven. Koos Meinderts, Lydia Rood, Veronica Hazelhoff, Ienne Biemans, Harrie Geelen en Imme Dros. De laatste putte uit bestaand eigen werk. Haar toneelstuk Altijdgrijs is een bewerking van het gelijknamige boek. Lydia Rood schreef "Doetje', over een meisje dat zich aan de wurgende eisen van haar ouders ontworstelt. ("Vader vindt Doetje een stoere meid, de ster van het voetbalelftal, moeder vindt dat haar mooie meisje de hoofdrol moet spelen in de kerstmusical. Doetje zelf wil tijgertemster worden. Om te oefenen begint ze op haar ouders'). Ienne Biemans bedacht een "modern sprookje met een licht melancholische sfeer' over een eenzame koning, een nar en onverwacht bezoek: de hartenvrouw. De zes stukken duren niet langer dan een ruim half uur, worden door maximaal drie spelers uitgevoerd en zijn eenvoudig van opzet.

Voor de uitvoering van de zes stukken van dit Toneelschrijversproject gingen professionele, min of meer bekende jeugdtheater-regisseurs (onder anderen Albert Hoex en Els van der Jagt) de samenwerking aan met nog niet professionele acteurs en vormgevers van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht.

Veel voorstellingen die tijdens Stuklezen vertoond worden, zijn geschikt voor kinderen vanaf zes jaar. Sommige, waaronder een vertelvoorstelling van Wijnand Stomp, de toneelbewerking van Pija Lindenbaums 7 vadertjes en de jeugdtheaterhit Het fluwelen konijn, zijn ook voor jongere kinderen. Kinderen van negen tot en met dertien jaar kunnen ook zelf aan de slag; op zaterdag 6 november wordt er de hele dag gewerkt aan een speciale voorstelling - naar een boektekst uiteraard - die aan het eind van de middag opgevoerd wordt voor publiek. Wie liever in zijn eentje opereert kan meedoen aan een toneelschrijf-wedstrijd voor kinderen; tijdens het festival zijn deelnameboekjes verkrijgbaar.

Toch is "Stuklezen' niet in de eerste plaats gericht op kinderen. het festival wil een ontmoetingsplaats zijn voor (jeugd)theatermakers en (kinder)boekenschrijvers, en het is de bedoeling dat er iets moois groeit uit die confrontatie. Die sterke gerichtheid op makers verklaart het nogal studieuze karakter van een aantal programma-onderdelen; in samenwerking met het Theater Instituut Nederland wordt er op 9 november een studiedag gehouden "voor iedereen die zich wil verdiepen in de relatie tussen jeugdliteratuur en jeugdtheater'. Voorafgaand aan een aantal voorstellingen worden zogeheten literaire analyses georganiseerd; zo gaan onder andere Erik of het klein insectenboek en het werk van Toon Tellegen (die met zijn dierenverhalen maar liefst drie theatergroepen inspireerde tot drie afzonderlijke producties) onder het mes. Voorts is er een workshop met lezing over het bewerken van prentenboeken voor poppentheater en er is een forum gewijd aan de totstandkoming van de drie Tellegen-voorstellingen.

    • Carolien Zilverberg