Handel in aandeel spoorwegen leidt tot chaos op beurs Tokio

TOKIO, 28 OKT. Wat de Japanse effectenbeurzen had moeten helpen de koersen op te krikken, is op een fiasco uitgelopen. Het begon dinsdag, toen East Japan Railway Co. (JR East) naar de beurs werd gebracht. Resultaat na drie dagen: ontregelde computers en tuimelende beurskoersen.

JR East is een van de zes private spoorwegmaatschappijen, die zes jaar geleden door de privatisering van de Japanse Nationale Spoorwegen zijn ontstaan, en de eerste die notering kreeg. De notering, op vier Japanse beurzen, zou de belangstelling in andere aandelen vergroten. Maar het liep anders. De belangstelling voor East JR was zo groot, dat beleggers deze week andere aandelen juist massaal verkochten.

Dinsdag was de openingskoers 380.000 yen. Door de stortvloed aan kooporders voor JR East raakten de beurscomputers verstopt en stokte in Tokio de handel in zo'n 150 andere aandelen, waarop de beurs besloot de handel in JR East te staken. Dat was gistermorgen, toen de koers al op 600.000 stond, waarna de beleggers verkasten naar de beurzen van Osaka en Nagoya, waar vervolgens ook de computers ontregeld raakten en de handel in JR East moest worden gestaakt.

Al bij de inschrijving in september bleek hoe populair JR East was. Dit jaar wordt de winst voor belastingen geschat op ruim 100 miljard yen. Uiteindelijk besliste het lot en kregen de gelukkigen een aandeel voor 380.000 yen, dezelfde koers als waarmee dinsdag werd geopend. In totaal werden toen 1,92 miljoen aandelen verkocht, bijna de helft van het totaal, aan 1,4 miljoen beleggers. Gisteren kondigde de Beurs van Tokio, die alleen voor JR East tien extra terminals had aangeschaft, aan om vandaag de handel in East JR desnoods met de hand te doen.

Dinsdagmorgen was het in Tokio zelfs niet tot handel gekomen, omdat niemand zijn aandelen nog wilde verkopen. De prijs schoot almaar omhoog, van 380.000 naar 456.000 naar 570.000 yen, toen pas 's middags de handel begon en de koers sloot op 600.000. De handel in JR East besloeg die dag bijna 60 procent van de totale handel.

De vergelijking met NTT dringt zich op, de geprivatiseerde Japanse PTT die in 1986 naar de beurs werd gebracht. Ook toen was er een stortvloed aan kooporders en op de eerste dag geen handel. Op de tweede dag noteerde het aandeel 1,6 miljoen yen tegenover een inschrijfkoers van 1,2 miljoen yen. Daarna piekte de koers in 1987 op drie miljoen yen en werd NTT het grootste beursfonds ter wereld, waarna de koers vorig jaar inzakte tot 450.000 yen. Veel kleine beleggers voelden zich toen bekocht, te meer omdat de autoriteiten het aandeel destijds krachtig hadden aangeprezen.

Nu staat NTT op 849.000 yen. Dit maal zijn de autoriteiten voorzichtiger, hoewel ze zeggen dat de koers van JR East niet overgewaardeerd is. Dat neemt niet weg het aandeel zo veel kost, dat de verkoop van andere aandelen wel massaal moest zijn om geld vrij te maken en de Nikkei al drie dagen lang tuimelt. Ook JR East zakte vandaag flink, tot 525.000 yen.