De Kamer worstelt: hoe om te gaan met Janmaat

DEN HAAG, 28 OKT. Het lukt de Tweede Kamer moeilijk om vat te krijgen op het lid van de Centrum-democraten, drs. J.G.H. Janmaat. Na het incident, gisteren, waarbij Janmaat applaus oogstte van de publieke tribune toen de Centrum-democraat bezwaar maakte tegen de kwalificatie "racist', willen diverse Kamerleden dat wel toegeven.

“Ik heb hier geen antwoord op, maar wie heeft dat wel”, zegt J. Lilipaly (PvdA), voorzitter van de vaste Kamercommissie voor minderheden. “Janmaat komt nooit op vergaderingen, maar als je met hem wil argumenteren, gaat hij daar niet op in. Hij speelt alleen in op gevoelens van mensen.”

Kamerlid G. Schutte (GPV) is bang dat de Kamer inmiddels Janmaat niet meer beïnvloedt, maar dat het omgekeerde gebeurt. Naar aanleiding van de uitval van het Kamerlid S. Huijs (PvdA) naar Janmaat gistermiddag zegt Schutte: “We moeten oppassen dat Janmaat niet onze agenda gaat bepalen. We komen snel in de zone terecht van onparlementair taalgebruik”. Een woordvoerster van het CDA kondigt aan dat het fractiebestuur zich “vanmiddag beraadt op een advies aan de fractie” hoe het CDA in de Tweede Kamer met Janmaat het beste kan omgaan.

Iedereen in de Kamer is het erover eens dat het negeren van Janmaat, zoals een aantal jaren gebeurde, inmiddels niet meer werkt. P. Lankhorst, fractievoorzitter van GroenLinks, zegt: “Het negeren heeft wel gewerkt tussen 1982 en 1986 toen Janmaat weer uit de Kamer verdween. Nu zijn de tijden veranderd, want de aanhang van Janmaat groeit. Die kan je niet negeren, dus ik heb ook mijn strategie gewijzigd.” Net als L. Groenman van D66 vindt Lankhorst dat het kabinet dat niet heeft gedaan, en over het algemeen “nogal passief” op Janmaat reageert.

Maar zakelijk argumenteren met de Centrum-democraat, een aanpak waaraan de meesten de voorkeur geven, is ook een problematische strategie gebleken, zegt vice-fractievoorzitter H. Dijkstal (VVD). “Het probleem is dat argumenteren met hem heel moeilijk is, want hij debatteert zo chaotisch.”

Janmaat "racist' noemen, de derde "aanpak', kan averechts werken, getuige het applaus op de tribune toen de CD'er daartegen bezwaar maakte. “Hij buit de "underdog'-situatie uit die dan ontstaat”, constateert Lilipaly. De GPV'er Schutte constateert dat dergelijke uitvallen niet effectief zijn, al kan hij zich wel voorstelen dat “men Janmaat wel eens goed de waarheid wil zeggen”. Ook Lankhorst die Janmaat tijdens de Algemene Beschouwingen "racist' noemde, zegt dat “je dat woord niet te pas en te onpas moet gebruiken. Zelf gebruikte ik het in een redenatie. Daarom vond Kamervoorzitter Deetman het goed.”

Lankhorst gelooft nog het meest in de strategie “waarbij het publiek steedsduidelijk wordt gemaakt dat wat Janmaat zegt onzin is, maar dat je zelf wel op hun problemen wil ingaan.”