De eerste Masterclassics of Poker in Nederland; Eerlijk spel in een rokerige poker-pit

Het wordt gespeeld met de kaarten zichtbaar op tafel. De zakken van de croupiers zijn dichtgestikt om het slinks wegfrommelen van fiches te verijdelen. Verborgen camera's registreren het eventueel aanspreken van de dubbele mouw, gevuld met louter azen. Pokeren in een staatscasino is maagdelijk als poedersneeuw in november.

Master Classics of Poker. 1 t/m 6 nov vanaf 20u in de poker-pit van het Casino Amsterdam. Max Euweplein 62. Inschrijving dagelijks tussen 16u30 en 20u. Inschrijvingskosten variëren van ƒ 40,- tot ƒ 280,- op de laatste finale-avond. In het casino zijn dagelijks vanaf 15u de gebruikelijke cash-games te spelen, ook door deelnemers die op het toernooi zijn uitgevallen. Inl 020-6201006.

Zondag gaat al bijna over in maandag als het druk wordt rond de vijf pokertafels van het casino aan het Amsterdamse Max Euweplein. De vaste clientèle van de "poker-pit' heeft zich achter een fluwelen koord en een uitdagende stapel fiches in een hoek van de zaal verschanst, ver weg van de duizend amateur-gokkers elders in de zaal. De Black Jack-tafels trekken veel volk en het rad van fortuin zorgt voor opwinding als een dame uit de provincie vijf gulden wint. Met een geroutineerd "merci pour les employés' schuiven de croupiers van de Franse roulette hun fooi binnen, terwijl de gelukkige winnaar Piet een van zijn gevreesde aria's aanheft.

Van dergelijk ongecompliceerd vertier is rond de poker-pit geen sprake. Er heerst gemoedelijkheid, maar men is hier gekomen om te winnen. Behalve door een goede "hand' kaarten te trekken, kan dat slechts door helder denkwerk, Fingerspitzengefühl wanneer de kansen keren, en een overtuigend talent om te bluffen.

De beslotenheid van de poker-pit wordt alleen geëvenaard door de zogeheten "Cercle Privé' bovenin de zaal. Daar wordt vooral door Aziaten Punto Banco gespeeld, een razendsnel kaartspel waarbij men in luttele seconden twintigduizend gulden rijker of armer is. De Cercle Privé kent de anonimiteit van een rovershol. Spelers worden getooid met bijnamen als "de neus' en "de schele'.

Tussen drie uur 's middags en drie 's nachts "dealen' croupiers in zwart-blauwe gillettes kaarten aan een enigszins bevlekt gezelschap. Volle asbakken en whisky's on the rocks beantwoorden aan het stereotiepe pokerhol, zoals bekend uit de film The Sting, zij het dat de gladde koppen van Robert Redford en Paul Newman hier ten ene male ontbreken. Links zit een jongeman met een paardestaart, rechts een kettingrokende Amerikaan met een handvol glinsterende ringen om de pink. Met een peuk aan de onderlip gluurt hij beurtelings naar zijn kaarten en zijn Chinese overbuurman, die onverstoord hoopjes fiches aan zijn mondvoorraad van tweeduizend gulden onttrekt. “Tak-tek,” zegt de Chinees als hij de inzet naar tachtig gulden verhoogt, waarop de Amerikaan zijn kaarten weglegt en een nieuwe filter opsteekt. Naarmate de avond vordert worden de contouren van het slagveld zichtbaar. Een mollige Israëlier verbijt zijn verlies met Hebreeuws gemompel, terwijl een Brabander uitbundig zevenhonderd gulden winst bezingt. Meer ervaren spelers incasseren voor- en tegenspoed met de spreekwoordelijke pokerface die routine verraadt. Ook als ze gewonnen hebben, houden ze zich op de vlakte. “Hé Jopie, doe je wat?” informeert een passant.

Poker is een nieuw verschijnsel in een speelzaal van Holland Casino's. Het spel kwam tot bloei in het Wilde westen en het Amerika van de drooglegging, maar heeft volgens historici diepere wortels in Europa. Het begrip poker zou zijn afgeleid van het Duitse werkwoord "pochen', een wezenskenmerk van het spel.

De vorig jaar november in Amsterdam geopende poker-pit blijkt in een behoefte te voorzien. Een harde kern van zo'n veertig spelers speelt vrijwel wekelijks met elkaar, waardoor de ruimte de status van een gezinsvervangend tehuis krijgt. De vaste klant kent hier zijn plaats en de croupier zijn bijnaam. Zo is "de Arabier' vanavond present, evenals "de heks', zo genoemd omdat mevrouw haar nieuwsgierigheid om in de kaarten van medespelers te kijken, steeds bekoopt met een bitse terechtwijzing. “Als je mijn kaarten wilt zien, kijk dan maar in je glazen bol.” De minimum-inzet per potje varieert per tafel van vijf tot twintig gulden, bedragen die de doorgewinterde pokeraar nauwelijks ontzag inboezemen. “Het stelt natuurlijk weinig voor, maar het is gezellig,” vindt een man van middelbare leeftijd die zich conform de huisregels alleen kenbaar maakt met een voornaam. “Zeg maar Henk, want mijn vrouw hoeft niet te weten dat ik hier kom.”

Door gebrek aan ervaring en de geur van cocaïne en corruptie die rond het spel hangt, hield Holland Casino's zich tot dusverre afzijdig van het pokeren. In Amerika geneert Telly Savalas - inspecteur Kojak - zich er niet voor om aan te schuiven aan een pokertafel. Maar Hollandse sjiek laat zich er liever niet zien. Als bekende Nederlanders al gesignaleerd worden in een casino, dan zeker niet bij het poker. “Jaap van Zweeden kwam hier nogal vaak,” weet een vaste gast, “maar die jongen kan beter viool spelen dan gokken.”

In het bestuur van de stichting Holland Casino, honderd procent eigendom van de Nederlandse staat, zitten topman Wim Dik van de PTT en oud-president De Soet van de KLM. Maar geen politicus zou het in zijn hoofd halen de nieuwe Amsterdamse poker-pit te openen met een feestelijk pokerpartijtje "Texas Hold'em' of "Seven Card Stud'. Dat mag hypocriet lijken, het is tevens een staaltje goed koopmanschap van de Haagse dominees. Een spel waarvoor slechts een set kaarten, een tafel en vier spelers nodig zijn, valt moeilijk aan banden te leggen. Het illegale gokcircuit buiten de negen staatscasino's om, wordt inmiddels op meer dan een miljard gulden geschat. Een bedrag vergeleken waarbij de 535 miljoen gulden omzet van Holland Casino's en 220 miljoen gulden afdracht aan de schatkist schriel afsteken. Hoeveel er "illegaal' verpokerd wordt is onbekend, maar dat er na de officiële sluitingstijden in een smoezelig gokcircuit potjes om tienduizenden gulden worden gespeeld, staat vast. Vermoed wordt ook dat de deelnemers hun geld zelden via reguliere arbeid verdienen, want kantoorklerken kunnen zich moeilijk permitteren nachten door te brengen achter de pokertafel. Wie in die kringen belandt heeft alleen een garantie van spanning en slapeloze nachten, en moet bovendien niet vreemd opkijken als hij tegen een overmacht van vals spelende disgenoten het einde van zijn financiële Latijn spoedig bereikt.

Vergeleken daarbij is pokeren in een staatscasino maagdelijk als poedersneeuw in november. Er wordt alleen "open poker', met de kaarten zichtbaar op tafel gespeeld. Procedures staan vast en de zakken van de croupiers zijn dichtgestikt om het slinks wegfrommelen van fiches te verijdelen. Verborgen camera's registreren het eventueel aanspreken van de dubbele mouw, gevuld met louter azen. Gaat een croupier in de fout, bij voorbeeld door geld niet van tafel maar rechtstreeks van een speler aan te pakken, dan riskeert hij ontslag op staande voet. Een goede croupier "eet niet uit de hand', heet dat in pokerjargon. Valt een fiche op de grond, dan draaft een aparte loper langs om het plastic schijfje op te rapen. Volgt ontslag, zoals een groep georganiseerd frauderende croupiers begin jaren tachtig overkwam, dan loopt men een bewijs van goed gedrag en een vaste baan met een inkomen van zo'n tachtig mille mis. “Een prachtig vak,” vindt croupier Feike Parinussa. “Er is techniek, flair en mensenkennis voor nodig. Ik lees iemands gezicht en kan daaraan zien welke kaarten hij heeft.”

In een poging het pokerspel meer aandacht te geven organiseert Holland Casino's volgende week het eerste volwassen Nederlandse toernooi, het Master Classics of Poker 1993. Negentien speeltafels worden opgesteld. De toernooidirektie verwacht een toestroom van binnenlandse maar vooral ook internationale beroepspokeraars. “Het is moeilijk in te schatten wie komt,” zegt organisator Ron Pool. “We verwachten een paar honderd inschrijvingen, maar een echte pokeraar meldt zich pas aan op de dag van de wedstrijd.” Pool (35) beëindigde twaalf jaar geleden een opleiding tot accountant bij Klynveld Kraayenhof, om zich te bekwamen als croupier bij Holland Casino's. Hij evolueerde van Black Jack naar roulette en klom op tot zaalchef in het Scheveningse casino. “Ik ben de man die het pokeren naar Nederland haalde,” zegt hij trots. Bij de ingebruikneming van de poker-pit in Amsterdam liet Pool zich adviseren door Dug Dalton, poker-manager van Le Mirage in Las Vegas en rechtstreekse nazaat van de beruchte gebroeders Dalton.

Binnenkort vertrekt Pool voor een stage van twee maanden naar Las Vegas, samen met Atlantic City en Los Angeles de belangrijkste adressen voor de pokerjunk. In een goktempel als Le Mirage staan vijftig pokertafels opgesteld, in de Bicycle Club in Los Angeles zelfs driehonderd, meer tafels dan Nederland spelers telt. Hoewel Pools Amsterdamse poker-pit met vijf tafels de grootste van het Europese vasteland is, relativeerde de chef van Ceasar's Palace bij binnenkomst in het Lido de status van Amsterdam als gokhoofdstad van Europa. “You've got a small quiet casino.”

Ieder voorjaar vinden in Vegas de zogeheten "World Series of Poker' plaats, een evenement dat een maand duurt en waarvan de laatste vier dagen en nachten zijn gereserveerd voor de profpokeraars. Hun inleg bedraagt tienduizend dollar. De winnaar gaat met een gegarandeerd minimum van één miljoen dollar naar huis en heeft bovendien de kans toegelaten te worden tot de "Pokerhall of Fame'. In de jaren veertig, toen Las Vegas nog het domein van de georganiseerde misdaad was, werd voor het eerst een marathon pokerwedstrijd georganiseerd. Johnny Moss en Nick "the Greek' Dandalos, op dat ogenblik de twee pokervedetten, duelleerden in vele spelvarianten. De wedstrijd duurde vijf maanden, aan het eind waarvan "The Greek' twee miljoen dollar schuld had.

De Amerikaanse pokeraar wordt bediend met een hele pokerbibliotheek, van het handboek Beat Cheat tegen valsspelers tot het blad The Card Player, een periodiek met de ondertitel "The Magazine For Those Who PLAY TO WIN!' Het tweewekelijkse blad lijkt een vette vergaarbak van poker-weetjes, maar bevat voor de meer geoefende speler weinig informatie. Goede pokertips gedijen alleen in het duister, niet in de openbaarheid. Mike Caro, naar eigen zeggen "the mad genius of poker', misbruikt de kolommen van The Card Player om zijn poker-seminars te slijten. Hij werd miljonair, zonder een kaart aan te raken.

De Amerikaanse pokercultuur verschilt ingrijpend van de Nederlandse. Waar de Hollandse casino's nog weke kledingvoorschriften stellen - "geen sportschoenen en opvallende jeans', meldt een bord bij de ingang - kan een Amerikaan desnoods naakt de cardroom in. Als de dollars maar zijn zak uit rollen. Restaurants zijn in Vegas moeilijk te vinden. Liever serveert men aan tafel, zodat spelers geen seconde het spel hoeven te verlaten. Ook de inzetten verschillen. De tijd dat profpokeraars als ultimum remedium hun vrouw als hoofdprijs inzetten, lijkt voorbij, maar dat de Hollanders met minder genoegen nemen dan de Amerikanen staat vast. Op de slotavond van de Master Classics wordt de inzet per deelnemer verhoogd tot tweeduizend gulden, waardoor de winnaar met maximaal twee ton huiswaarts keert. Een leuk bedrag op de World Series - om mee te beginnen.

De regels van het pokerspel

Het traditionele poker kan door twee tot acht personen worden gespeeld. Iedere speler ontvangt vijf kaarten uit een pak van 52, die hij desgewenst kan inruilen. Bij aanvang van het spel wordt een vast bedrag ingezet, dat in latere rondes kan worden verhoogd. Wie niet "meegaat', verliest het geld dat hij heeft ingezet. De laatst overgeblevenen leggen, als niemand meer hoger biedt, hun kaarten op tafel. Winnaar is hij die de hoogste kaartencombinatie toont. De rangorde van de kaartencombinaties is als volgt:

1. Poker, ook wel "five of a kind' genoemd. De speler heeft vier azen, koningen, vrouwen, boeren enzovoort, plus een joker in de hand.2. Straight flush is een opklimmende reeks van vijf kaarten in één kleur. De hoogste is de "royal flush', een opeenvolging van aas, koning, vrouw, boer en tien.3. Carré, ook wel "four of a kind' genoemd. 4. Full house bestaat uit "three of a kind' plus "one pair'. 5. Flush. De speler heeft vijf kaarten van dezelfde kleur in de hand.6. Straat of "straight' is een opklimmende reeks van vijf kaarten.7. Three of a kind.8. Two pairs. 9. One pair.

1 paar (one pair)2 paar (two pair)3 gelijke (three of a kind)StraightFlushFull HouseFull HouseCarréStraight flush